vrijdag 26 december 2014

Abida Parveen meest bekeken in 2014



Uit de statistieken van de Shakingzen blog blijkt Abida Parveen in 2014 het meest beluisterd te zijn, gevolgd door de Gudjieff vertolking van Alain Kremski. Dat was een verrassing, omdat de laatste weken in mij het bovenstaande lied 'Mujhe Bekhudi' maar blijft doorklinken...
In september woonde ik in het Muziektheater een concert van Abida Parveen bij. De omstandigheden waren niet ideaal, ik zat helemaal boven achter in de zaal, op het balkon voor de filmende pers. Abida was ver weg en de geluidsversterking was abominabel, althans voor mijn zwakke gehoor. Maar sfeer was er wel, al gauw werd er op diverse plaatsen in de zaal, en zelfs op het podium, meegedanst. Onzichtbaar voor de zaal, heb ik tegen de achterwand ook nog een tijdje mee geshaket ☺

Wonderbaarlijk dat er, temidden van een zee van islamitisch conformisme en fundamentalisme, nog steeds eilanden zijn waar het Soefisme voortleeft – met een muzikale traditie die wereldwijd zo'n krachtige inspiratiebron biedt. Dat geldt niet alleen voor Pakistan – of all places – maar ook voor India, Turkije, Syrië (tot voor kort) en een aantal Afrikaanse landen (denk aan Youssou N'Dour, Dhafer Youssef en Modou Gaye).
Ook de muziek van Gurdjieff is aan deze traditie schatplichtig.
Ik hoop in het komende jaar dit spoor te kunnen vervolgen...

Abida Parveen meest bekeken in 2014



Uit de statistieken van de Shakingzen blog blijkt Abida Parveen in 2014 het meest beluisterd te zijn, gevolgd door de Gudjieff vertolking van Alain Kremski. Dat was een verrassing, omdat de laatste weken in mij het bovenstaande lied 'Mujhe Bekhudi' maar blijft doorklinken...
In september woonde ik in het Muziektheater een concert van Abida Parveen bij. De omstandigheden waren niet ideaal, ik zat helemaal boven achter in de zaal, op het balkon voor de filmende pers. Abida was ver weg en de geluidsversterking was abominabel, althans voor mijn zwakke gehoor. Maar sfeer was er wel, al gauw werd er op diverse plaatsen in de zaal, en zelfs op het podium, meegedanst. Onzichtbaar voor de zaal, heb ik tegen de achterwand ook nog een tijdje mee geshaket ☺

Wonderbaarlijk dat er, temidden van een zee van islamitisch conformisme en fundamentalisme, nog steeds eilanden zijn waar het Soefisme voortleeft – met een muzikale traditie die wereldwijd zo'n krachtige inspiratiebron biedt. Dat geldt niet alleen voor Pakistan – of all places – maar ook voor India, Turkije, Syrië (tot voor kort) en een aantal Afrikaanse landen (denk aan Youssou N'Dour, Dhafer Youssef en Modou Gaye).
Ook de muziek van Gurdjieff is aan deze traditie schatplichtig.
Ik hoop in het komende jaar dit spoor te kunnen vervolgen...

donderdag 27 november 2014

Kayhan Kalhor, Erdal Erzincan - The Wind, XI



The Wind is een opname van kamancheh virtuoos Kayhan Kalhor en baglama (een oud-achtige Turkse instrument, ook wel bekend als 'saz') meester Erdal Erzincan. Er is ook nog een divan baglama (bas saz) te horen, als 'tampura'. Heel intense muziek.
The Wind is één lange improvisatie, die op de Cd in twaalf stukken is geknipt. Wij shaketen gisteren op bovenstaande muziek, deel XI (er staat per abuis 'IX'), dat abrupt eindigde - misschien een beetje storend, maar Aloys zei: "Het effect deed me denken aan die 'stop'-oefening van Gurdjieff, waaraan iedereen tijdens de 'movements' in de Prieuré in Fontainebleau deelnam. Zelfs de tuinlieden bevroren in de houding waarin ze stonden..."
Maarten Houtman beval mensen die 'stop'-oefening wel aan om van dwangmatig gedrag af te komen.

Dan is er goed nieuws van ECM Records: in januari 2015 verschijnt een nieuwe dubbel Cd van Anouar Brahem: Souvenance - Music for oud, quartet and string orchestra.
Pianist Franҫois Couturier is in het kwartet teruggekeerd.
Het was een beetje stilletjes rond Brahem, na The Astounding Eyes Of Rita zes jaar geleden. Hij legt zelf een verband met het gebeuren in Tunesië en buurlanden, dat hem sterk aangegrepen heeft.
Hieronder een sneak preview van 'January', het eerste nummer van de tweede Cd.
Veel kijkplezier!



Kayhan Kalhor, Erdal Erzincan - The Wind, XI



The Wind is een opname van kamancheh virtuoos Kayhan Kalhor en baglama (een oud-achtige Turkse instrument, ook wel bekend als 'saz') meester Erdal Erzincan. Er is ook nog een divan baglama (bas saz) te horen, als 'tampura'. Heel intense muziek.
The Wind is één lange improvisatie, die op de Cd in twaalf stukken is geknipt. Wij shaketen gisteren op bovenstaande muziek, deel XI (er staat per abuis 'IX'), dat abrupt eindigde - misschien een beetje storend, maar Aloys zei: "Het effect deed me denken aan die 'stop'-oefening van Gurdjieff, waaraan iedereen tijdens de 'movements' in de Prieuré in Fontainebleau deelnam. Zelfs de tuinlieden bevroren in de houding waarin ze stonden..."
Maarten Houtman beval mensen die 'stop'-oefening wel aan om van dwangmatig gedrag af te komen.

Dan is er goed nieuws van ECM Records: in januari 2015 verschijnt een nieuwe dubbel Cd van Anouar Brahem: Souvenance - Music for oud, quartet and string orchestra.
Pianist Franҫois Couturier is in het kwartet teruggekeerd.
Het was een beetje stilletjes rond Brahem, na The Astounding Eyes Of Rita zes jaar geleden. Hij legt zelf een verband met het gebeuren in Tunesië en buurlanden, dat hem sterk aangegrepen heeft.
Hieronder een sneak preview van 'January', het eerste nummer van de tweede Cd.
Veel kijkplezier!



woensdag 26 november 2014

When Strangers Meet - Mongolian long song

Gastvrij ontvangst in een ger, na panne op weg naar Ulaanbaatar (Mongolië, 2010)
[klik om te vergroten]

'Mongolian Traditional long song' is het openingsnummer van When Strangers Meet, het debuutalbum van The Silk Road Ensemble.
Aan de opnamen – waar drie jaar van voorbereiding aan voorafging – namen musici deel uit Beijing en Ulaanbaatar, Teheran en New Delhi, de Verenigde Staten en Europa.
In het Cd boekje beschrijft Yo-Yo Ma hoe de opnamestudio prompt veranderde in een zijderoute caravanserai, met het geluid van talen en muziekinstrumenten van over de volle breedte van het Euraziatische continent.
Sprekend over de jam sessions, doet hij een opmerkelijke uitspraak over het creatieve proces:
Part of being artistic is being prepared to ask questions you don't have the answers. It's something that happens inside you - something that's very private, very intimate, but if you locate your question and if you're able to make it come alive in a musical form, and somebody else receives it and it comes alive within them, you can get pretty connected to another person.
Ik was dezer dagen met teksten van Maarten Houtman bezig, waar hij het heeft over het denken wat altijd naar oplossingen zoekt. Waarna hij vervolgt:
Maar je gaat merken dat het iets heel bijzonders is om een vraag een vraag te laten, en er niet bij in slaap te vallen; om datgene wat er is, zich aan je te laten ontvouwen. In dat ontvouwen verander jij. Je moet alleen maar volgen, en zien wat het aan je wil tonen. De macht ligt dáár, niet bij jezelf, die ligt elders.
'Het hervindt zichzelf', Tao-zen sessie 13 december 1996 in Huissen


'Mongolian Longsong', gezongen door Ganbaatar Khongorzul. Uit: When Strangers Meet, Yo-Yo Ma & The Silk Road Ensemble, 2001.

Het motto 'When Strangers Meet' is ook van toepassing op de volgende geluidsopname van Kayhan Kalhor. Hij wordt op zijn kamancheh begeleid door Brooklyn Riders, een strijkkwartet gevormd door musici uit The Silk Road Ensemble: Johnny Gandelsman, viool, Colin Jacobsen, viool, Nicholas Cords, altviool, en Eric Jacobsen, cello.
Het is prachtig om te horen hoe de twee klankwerelden zich vermengen in 'Waiting for the Rain':




When Strangers Meet - Mongolian long song

Gastvrij ontvangst in een ger, na panne op weg naar Ulaanbaatar (Mongolië, 2010)
[klik om te vergroten]

'Mongolian Traditional long song' is het openingsnummer van When Strangers Meet, het debuutalbum van The Silk Road Ensemble.
Aan de opnamen – waar drie jaar van voorbereiding aan voorafging – namen musici deel uit Beijing en Ulaanbaatar, Teheran en New Delhi, de Verenigde Staten en Europa.
In het Cd boekje beschrijft Yo-Yo Ma hoe de opnamestudio prompt veranderde in een zijderoute caravanserai, met het geluid van talen en muziekinstrumenten van over de volle breedte van het Euraziatische continent.
Sprekend over de jam sessions, doet hij een opmerkelijke uitspraak over het creatieve proces:
Part of being artistic is being prepared to ask questions you don't have the answers. It's something that happens inside you - something that's very private, very intimate, but if you locate your question and if you're able to make it come alive in a musical form, and somebody else receives it and it comes alive within them, you can get pretty connected to another person.
Ik was dezer dagen met teksten van Maarten Houtman bezig, waar hij het heeft over het denken wat altijd naar oplossingen zoekt. Waarna hij vervolgt:
Maar je gaat merken dat het iets heel bijzonders is om een vraag een vraag te laten, en er niet bij in slaap te vallen; om datgene wat er is, zich aan je te laten ontvouwen. In dat ontvouwen verander jij. Je moet alleen maar volgen, en zien wat het aan je wil tonen. De macht ligt dáár, niet bij jezelf, die ligt elders.
'Het hervindt zichzelf', Tao-zen sessie 13 december 1996 in Huissen


'Mongolian Longsong', gezongen door Ganbaatar Khongorzul. Uit: When Strangers Meet, Yo-Yo Ma & The Silk Road Ensemble, 2001.

Het motto 'When Strangers Meet' is ook van toepassing op de volgende geluidsopname van Kayhan Kalhor. Hij wordt op zijn kamancheh begeleid door Brooklyn Riders, een strijkkwartet gevormd door musici uit The Silk Road Ensemble: Johnny Gandelsman, viool, Colin Jacobsen, viool, Nicholas Cords, altviool, en Eric Jacobsen, cello.
Het is prachtig om te horen hoe de twee klankwerelden zich vermengen in 'Waiting for the Rain':




zondag 19 oktober 2014

"Improvisation is flying", or the art of dreaming

Pablo Picasso, 1911, Klarinet (Stilleven met een klarinet op een tafel)
[klik om te vergroten]

Op m’n zestiende wilde ik een klarinet. Het waren de sterren van de jazzmuziek die voor mij een belofte inhielden: Sidney Bechet (‘Petite Fleur’), Benny Goodman. Maar op de Nijmeegse muziekschool leefden ze nog in de 18e, 19e eeuw, met Fritz Kröpsch en Carl Stamitz ('Klarinettenkonzert B-dur'). Helaas kon ik daarna ook bij Jan de Pijper, een begaafd muzikant van wie ik later in Amsterdam les had, mijn draai niet meer vinden.
Zo raakte ik, ondanks de 'vrije' setting, in een spagaat tussen eigen interesse en de eis van de les. Maar ik stak er wel íets van op, en het instrument bleef me boeien. Wel had ik broertje dood aan spelen van papier.
Ik ben pas echt klarinet gaan spelen toen ik begon te improviseren. Niet in bepaalde stijl, en zonder grondmelodie. It was just me.In het – enige – belendende vertrek van onze woonboot luisterde Klaaske mee. Ze vond het fijn om er naar te luisteren, ondanks de hartenkreten die het instrument soms slaakte. Zo speelde ik jaren op m’n eentje, maar altijd ook een beetje voor haar.
Mijn solospel was, denk ik, een manier om mezelf te horen – en een beetje gehoord te worden – waar woorden bleven steken of tekort schoten. Maar uiteindelijk bleek het geen taal waarmee ik buiten mijn eigen wereld kon treden. Op m’n vijftigste heb ik de klarinet in de wilgen gehangen.


'Improvisation in Dastgah Nara' - Kamancheh solo van Kayhan Klahor.
De adembenemende beelden laten de techniek tot in het kleinste detail zien.
"Improvisation is flying. You have to take off gradually as far as your mind can take you. It depends on your mental and physical state , and if you are playing for an audience their reactions and expectations play an important role. It is an emotional transaction. If the audience wants you higher, they send you higher and vice versa.
Improvisation is painting. You start with a blank canvas with no idea what you want to create on it, the subject is unknown. You have the instruments, which are the color and the brush, and your mind and imagination sets the limits of how far you can go. Its a work which take place at a particular moment, never recreated.
Finally, it is the power of musicianship, technique, style and experience which over-shadows the finished work to the extent that it becomes identified as the artist' own."
Kayhan Kalhor


Ghazal [Kayhan Kalhor, Shujaat Husain Khan, Swapan Chaudhuri] - 'My Eyes, My Heart'
Uit: As Night Falls on the Silk Road, Persian and Indian Improvisations.
"The music that we play together reflects the improvisatory styles of our cultures. This means taking a small idea or melodic phrase and developing it in something larger, beyond its primary character. That is the most important aspect of this music. It is taking an idea and than moving it a step further and then further, bringing each other along without crossing each others' boundaries."
Kayhan Kalhor

"Improvisation is flying", or the art of dreaming

Pablo Picasso, 1911, Klarinet (Stilleven met een klarinet op een tafel)
[klik om te vergroten]

Op m’n zestiende wilde ik een klarinet. Het waren de sterren van de jazzmuziek die voor mij een belofte inhielden: Sidney Bechet (‘Petite Fleur’), Benny Goodman. Maar op de Nijmeegse muziekschool leefden ze nog in de 18e, 19e eeuw, met Fritz Kröpsch en Carl Stamitz ('Klarinettenkonzert B-dur'). Helaas kon ik daarna ook bij Jan de Pijper, een begaafd muzikant van wie ik later in Amsterdam les had, mijn draai niet meer vinden.
Zo raakte ik, ondanks de 'vrije' setting, in een spagaat tussen eigen interesse en de eis van de les. Maar ik stak er wel íets van op, en het instrument bleef me boeien. Wel had ik broertje dood aan spelen van papier.
Ik ben pas echt klarinet gaan spelen toen ik begon te improviseren. Niet in bepaalde stijl, en zonder grondmelodie. It was just me. In het – enige – belendende vertrek van onze woonboot luisterde Klaaske mee. Ze vond het fijn om er naar te luisteren, ondanks de hartenkreten die het instrument soms slaakte. Zo speelde ik jaren op m’n eentje, maar altijd ook een beetje voor haar.
Mijn solospel was, denk ik, een manier om mezelf te horen – en een beetje gehoord te worden – waar woorden bleven steken of tekort schoten. Maar uiteindelijk bleek het geen taal waarmee ik buiten mijn eigen wereld kon treden. Op m’n vijftigste heb ik de klarinet in de wilgen gehangen.


'Improvisation in Dastgah Nara' - Kamancheh solo van Kayhan Klahor.
De adembenemende beelden laten de techniek tot in het kleinste detail zien.
"Improvisation is flying. You have to take off gradually as far as your mind can take you. It depends on your mental and physical state , and if you are playing for an audience their reactions and expectations play an important role. It is an emotional transaction. If the audience wants you higher, they send you higher and vice versa.
Improvisation is painting. You start with a blank canvas with no idea what you want to create on it, the subject is unknown. You have the instruments, which are the color and the brush, and your mind and imagination sets the limits of how far you can go. Its a work which take place at a particular moment, never recreated.
Finally, it is the power of musicianship, technique, style and experience which over-shadows the finished work to the extent that it becomes identified as the artist' own."
Kayhan Kalhor


Ghazal [Kayhan Kalhor, Shujaat Husain Khan, Swapan Chaudhuri] - 'My Eyes, My Heart'
Uit: As Night Falls on the Silk Road, Persian and Indian Improvisations.
"The music that we play together reflects the improvisatory styles of our cultures. This means taking a small idea or melodic phrase and developing it in something larger, beyond its primary character. That is the most important aspect of this music. It is taking an idea and than moving it a step further and then further, bringing each other along without crossing each others' boundaries."
Kayhan Kalhor

maandag 13 oktober 2014

'Come with me' - de Geliefde roept je...

Het meest ontroerende verhaal wat ik ken over een ontmoeting met de Geliefde is De ongelovige van Maarten Houtman. Hij vertelt daarin hoe de blauwe berg hem in de verte wenkte, als hij in het kamp het einde voelde naderen: "soms breidde de berg zich helemaal uit tot hem, zodat hij kon worden opgenomen in de liefelijkheid van het ongeborene."
In hetzelfde verhaal lezen we hoe Maarten jaren later die liefelijkheid dacht terug te vinden in Zen, en hoe hij daarin teleurgesteld werd...

We kennen allemaal momenten waarin de schepping je troost biedt in je aardse bestaan. Zoals de onvoorwaardelijke aanwezigheid die je ervaart als een geliefde er helemaal voor je is. Of een nachtegaal zingt op het moment dat je in mensen geen troost meer vindt.
Muziek kan je die totale acceptatie ook schenken – zoals de sarod van Ali Akbar Khan mij tijdens een concert in de Mozes en Aäronkerk ooit bevrijdde van alle onrust die in me was.

Kayhan Kalhor in diepe concentratie, tijdens het concert Bach in Perzië dat hij, samen met het Nederlands Blazers Ensemble, gisteren in Paradiso gaf.
De foto is van zijn Facebook, twaalf uur later waren er al 2756 'likes'...
[klik om te vergroten]

Datzelfde gevoel van overgave geven mij de opnamen van de muzikale ontmoetingen van kamancheh speler Kayhan Kalhor met Shujaat Husain Khan, zevende in de lijn van grote Indiase sitar spelers.
De vijf jaar dat ze, samen met tabla speler Swapan Chaudhuri, het ensemble Ghazal vormden, leverde een aantal fantastische opnamen op, waarin ze elkaar al improviserend tot grote hoogten opstuwen.
Het is ontroerend te horen hoe de musici elkaar in de improvisaties telkens vinden, ondanks de verschillen in cultuur en muzikale traditie – maar bezingt de 'ghazal' in de soefi poëzie ook niet het verlangen naar de Geliefde?

Ghazal [Kayhan Kalhor, Shujaat Husain Khan, Swapan Chaudhuri]
[klik om te vergroten]

De vier Cd's die Ghazal opnam, kunnen je al shakend in extase brengen:
  • Lost Songs of the Silk Road (1997)
  • As Night Falls on the Silk Road (1998)
  • Moon Rise Over the Silk Road (2000)
  • The Rain (2003) - live opname, Grammy nominatie
Helaas zijn er geen video's van Ghazal, wel deze prachtige geluidsopname van Come with me, uit Lost Songs of the Silk Road:


Ghazal [Kayhan Kalhor, Shujaat Husain Khan, Swapan Chaudhuri] - 'Come With Me'

Tot slot: ik ontdekte dat Ghazal, na een onderbreking van tien jaar, in maart 2015 weer concerten gaat geven...

'Come with me' - de Geliefde roept je...

Het meest ontroerende verhaal wat ik ken over een ontmoeting met de Geliefde is De ongelovige van Maarten Houtman. Hij vertelt daarin hoe de blauwe berg hem in de verte wenkte, als hij in het kamp het einde voelde naderen: "soms breidde de berg zich helemaal uit tot hem, zodat hij kon worden opgenomen in de liefelijkheid van het ongeborene."
In hetzelfde verhaal lezen we hoe Maarten jaren later die liefelijkheid dacht terug te vinden in Zen, en hoe hij daarin teleurgesteld werd...

We kennen allemaal momenten waarin de schepping je troost biedt in je aardse bestaan. Zoals de onvoorwaardelijke aanwezigheid die je ervaart als een geliefde er helemaal voor je is. Of een nachtegaal zingt op het moment dat je in mensen geen troost meer vindt.
Muziek kan je die totale acceptatie ook schenken – zoals de sarod van Ali Akbar Khan mij tijdens een concert in de Mozes en Aäronkerk ooit bevrijdde van alle onrust die in me was.

Kayhan Kalhor in diepe concentratie, tijdens het concert Bach in Perzië dat hij, samen met het Nederlands Blazers Ensemble, gisteren in Paradiso gaf.
De foto is van zijn Facebook, twaalf uur later waren er al 2756 'likes'...
[klik om te vergroten]

Datzelfde gevoel van overgave geven mij de opnamen van de muzikale ontmoetingen van kamancheh speler Kayhan Kalhor met Shujaat Husain Khan, zevende in de lijn van grote Indiase sitar spelers.
De vijf jaar dat ze, samen met tabla speler Swapan Chaudhuri, het ensemble Ghazal vormden, leverde een aantal fantastische opnamen op, waarin ze elkaar al improviserend tot grote hoogten opstuwen.
Het is ontroerend te horen hoe de musici elkaar in de improvisaties telkens vinden, ondanks de verschillen in cultuur en muzikale traditie – maar bezingt de 'ghazal' in de soefi poëzie ook niet het verlangen naar de Geliefde?

Ghazal [Kayhan Kalhor, Shujaat Husain Khan, Swapan Chaudhuri]
[klik om te vergroten]

De vier Cd's die Ghazal opnam, kunnen je al shakend in extase brengen:
  • Lost Songs of the Silk Road (1997)
  • As Night Falls on the Silk Road (1998)
  • Moon Rise Over the Silk Road (2000)
  • The Rain (2003) - live opname, Grammy nominatie
Helaas zijn er geen video's van Ghazal, wel deze prachtige geluidsopname van Come with me, uit Lost Songs of the Silk Road:


Ghazal [Kayhan Kalhor, Shujaat Husain Khan, Swapan Chaudhuri] - 'Come With Me'

Tot slot: ik ontdekte dat Ghazal, na een onderbreking van tien jaar, in maart 2015 weer concerten gaat geven...

woensdag 8 oktober 2014

Shaken (4) - Levensangst

Kanmancheh speelster - Isfahan, Perzië, 1669
De muzikale verkenningen van The Silk Road Ensemble - 'A Playlist Without Borders' - zijn zo breed en gaan zo diep, dat het je de angst ontneemt voor het onbekende. Je kunt dan onbevreesd een volgende hoek omslaan, een nieuw avontuur aangaan.
Zo ben ik nu bij de 'Persian and Indian improvisations' van Ghazal aangekomen (een project van kamancheh speler Kayhan Kalhor) die je opzwepen tot ware duivelsdansen - nog steeds met beide voeten op de grond.
Het helpt je je levensangst te overwinnen, de basis van discriminatie, fundamentalisme en racisme.


Shaken (4) - Levensangst

Kanmancheh speelster - Isfahan, Perzië, 1669
De muzikale verkenningen van The Silk Road Ensemble - 'A Playlist Without Borders' - zijn zo breed en gaan zo diep, dat het je de angst ontneemt voor het onbekende. Je kunt dan onbevreesd een volgende hoek omslaan, een nieuw avontuur aangaan.
Zo ben ik nu bij de 'Persian and Indian improvisations' van Ghazal aangekomen (een project van kamancheh speler Kayhan Kalhor) die je opzwepen tot ware duivelsdansen - nog steeds met beide voeten op de grond.
Het helpt je je levensangst te overwinnen, de basis van discriminatie, fundamentalisme en racisme.


zaterdag 4 oktober 2014

Silent City - Lied voor Halabjah



De Iraans-Koerdische kamancheh speler Kayhan Kalhor van The Silk Road Ensemble schreef Silent City - onze bewegende meditatie van afgelopen woensdag - ter nagedachtenis van de tienduizend slachtoffers van de gifgasaanval van 16 maart 1988 op Halabjah, een stad in Iraaks Koerdistan. Het was de wraak van Saddam Hoessein voor de Koerdische rebellie tegen zijn leger tijdens de Irak-Iranoorlog.

Oorlogen en geruchten van oorlogen. Het schijnt de condition humain te zijn. Die oorlog woedt ook in jezelf: ...woede - die tot je schrik zomaar gaat meedansen met de strijd op het wereldtoneel.
Als je de (Engelse) Wikepedia over de Irak-Iranoorlog leest - een lemma van vijftig A4'tjes - is dat even helemaal verdwenen. Oog in oog met die oneindige zee van menselijk lijden en menselijke waanzin, raak je verlamd en met stomheid geslagen. Dat gebeurt je niet zo vaak, meestal heb je het idee dat je iets kunt doen, en op z'n minst vind je er iets van.
Het was voor mij ook een schok dat die oorlog van acht jaar, indertijd nauwelijks tot me doorgedrongen is - een bloedbad dat qua omvang vergeleken wordt met de 1e Wereldoorlog, met 'menselijke golven', loopgraven en gifgasaanvallen, die ook op Iraanse steden waren gericht.
Nieuw element in het verhaal is het martelaarschap aan Iraanse kant, een voorafschaduwing van de zelfmoordaanslagen in onze tijd:
During the Fateh offensive [in February 1987], I toured the southwest front on the Iranian side and saw scores of boys, aged anywhere from nine to sixteen, who said with staggering and seemingly genuine enthusiasm that they had volunteered to become martyrs. Regular army troops, the paramilitary Revolutionary Guards and mullahs all lauded these youths, known as baseeji [Basij], for having played the most dangerous role in breaking through Iraqi lines. They had led the way, running over fields of mines to clear the ground for the Iranian ground assault. Wearing white headbands to signify the embracing of death, and shouting 'Shaheed, shaheed' (Martyr, martyr) they literally blew their way into heaven. Their numbers were never disclosed. But a walk through the residential suburbs of Iranian cities provided a clue. Window after window, block after block, displayed black-bordered photographs of teenage or preteen youths.
Wright, Robin (2001). Sacred Rage: The Wrath of Militant Islam 

Wat is het dan heerlijk als je iets aanboort wat je een grote vreugde en uitgelatenheid schenkt - en je de kracht van het leven weer voelt. Muziek kan je dat geven, mij althans kan muziek ontzettend blij maken.
Zoals de vreugde die ik voelde toen ik - het spoor van Master of Persian Music Kayhan Kalhor op het web volgend - deze verwarmende Perzisch-Indiase muzikale legering tegenkwam:


Silent City - Lied voor Halabjah



De Iraans-Koerdische kamancheh speler Kayhan Kalhor van The Silk Road Ensemble schreef Silent City - onze bewegende meditatie van afgelopen woensdag - ter nagedachtenis van de tienduizend slachtoffers van de gifgasaanval van 16 maart 1988 op Halabjah, een stad in Iraaks Koerdistan. Het was de wraak van Saddam Hoessein voor de Koerdische rebellie tegen zijn leger tijdens de Irak-Iranoorlog.

Oorlogen en geruchten van oorlogen. Het schijnt de condition humain te zijn. Die oorlog woedt ook in jezelf: ...woede - die tot je schrik zomaar gaat meedansen met de strijd op het wereldtoneel.
Als je de (Engelse) Wikepedia over de Irak-Iranoorlog leest - een lemma van vijftig A4'tjes - is dat even helemaal verdwenen. Oog in oog met die oneindige zee van menselijk lijden en menselijke waanzin, raak je verlamd en met stomheid geslagen. Dat gebeurt je niet zo vaak, meestal heb je het idee dat je iets kunt doen, en op z'n minst vind je er iets van.
Het was voor mij ook een schok dat die oorlog van acht jaar, indertijd nauwelijks tot me doorgedrongen is - een bloedbad dat qua omvang vergeleken wordt met de 1e Wereldoorlog, met 'menselijke golven', loopgraven en gifgasaanvallen, die ook op Iraanse steden waren gericht.
Nieuw element in het verhaal is het martelaarschap aan Iraanse kant, een voorafschaduwing van de zelfmoordaanslagen in onze tijd:
During the Fateh offensive [in February 1987], I toured the southwest front on the Iranian side and saw scores of boys, aged anywhere from nine to sixteen, who said with staggering and seemingly genuine enthusiasm that they had volunteered to become martyrs. Regular army troops, the paramilitary Revolutionary Guards and mullahs all lauded these youths, known as baseeji [Basij], for having played the most dangerous role in breaking through Iraqi lines. They had led the way, running over fields of mines to clear the ground for the Iranian ground assault. Wearing white headbands to signify the embracing of death, and shouting 'Shaheed, shaheed' (Martyr, martyr) they literally blew their way into heaven. Their numbers were never disclosed. But a walk through the residential suburbs of Iranian cities provided a clue. Window after window, block after block, displayed black-bordered photographs of teenage or preteen youths.
Wright, Robin (2001). Sacred Rage: The Wrath of Militant Islam 

Wat is het dan heerlijk als je iets aanboort wat je een grote vreugde en uitgelatenheid schenkt - en je de kracht van het leven weer voelt. Muziek kan je dat geven, mij althans kan muziek ontzettend blij maken.
Zoals de vreugde die ik voelde toen ik - het spoor van Master of Persian Music Kayhan Kalhor op het web volgend - deze verwarmende Perzisch-Indiase muzikale legering tegenkwam:


vrijdag 26 september 2014

The Silk Road Ensemble: Arabian Waltz

[klik om te vergroten]

Afgelopen woensdag was voor mij een intermezzo met serieuze muziek, zoals dat heet. Op uitnodiging van Rien Heukelom luisterde ik in het Muziekgebouw aan 't IJ naar het Stabat Mater van Arvo Pärt en dat van Pergolesi.
Toch waren wij beiden vooral onder de indruk van Genesis I: Elementi, voor drie strijkers, van Henryk Górecki - het moet het element vuur geweest zijn, in de uitvoering spatte het eraf.
Leuk om te vermelden is dat de cellist zijn partij speelde vanaf een tablet (dat riep bij ons de vraag op: hoe sloeg hij om?), terwijl de violiste de muziek had verdeeld over vier standaards, waar ze al spelend langsliep. De digitale revolutie had niet beter uitgebeeld kunnen worden...

Intussen werd, in een ander deel van de stad, in die bewuste huiskamergroep geshaket op de vrolijke klanken van Arabian Waltz van The Silk Road Ensemble.



The Silk Road Ensemble: Arabian Waltz

[klik om te vergroten]

Afgelopen woensdag was voor mij een intermezzo met serieuze muziek, zoals dat heet. Op uitnodiging van Rien Heukelom luisterde ik in het Muziekgebouw aan 't IJ naar het Stabat Mater van Arvo Pärt en dat van Pergolesi.
Toch waren wij beiden vooral onder de indruk van Genesis I: Elementi, voor drie strijkers, van Henryk Górecki - het moet het element vuur geweest zijn, in de uitvoering spatte het eraf.
Leuk om te vermelden is dat de cellist zijn partij speelde vanaf een tablet (dat riep bij ons de vraag op: hoe sloeg hij om?), terwijl de violiste de muziek had verdeeld over vier standaards, waar ze al spelend langsliep. De digitale revolutie had niet beter uitgebeeld kunnen worden...

Intussen werd, in een ander deel van de stad, in die bewuste huiskamergroep geshaket op de vrolijke klanken van Arabian Waltz van The Silk Road Ensemble.



vrijdag 19 september 2014

The Silk Road Ensemble: Ascending Bird

De mythe van de vogel die opstijgt naar de hemel en herboren wordt in het vuur van de zon, keert in vele culturen terug: van de Japanse Hō-ō tot de Oud-Egyptische Benu, van de hindoeïstische Garuda tot de Perzische Simurgh, van de Russische Vuurvogel tot de Griekse Phoenix.

Simurgh - madrasah Nadir Divan-Beghi, Bukhara (Oezbekistan), 1620.
[klik om te vergroten]




















Ascending Bird is een compositie van santur speler Siamak Aghaei en violist Colin Jacobsen van het The Silk Road Ensemble; ze arrangeerden een traditionele Perzische volksmelodie, die haar inspiratie vond in de mythologische vogel Simurgh. Het vertelt de populaire legende van een vogel die probeert naar de zon te vliegen. Na twee mislukte pogingen, maakt de vogel eindelijk contact met de zon, maar verliest haar fysieke lichaam in het vuur en ondergaat op die manier een metaforische spirituele transcendentie.

Een ongelofelijk staaltje musiceren van het The Silk Road Ensemble.
Let op de shakuhachi solo van de Japans-Deense fluitist Kojiro Umezaki op 5:45, die de vlucht en wedergeboorte van de Simurgh tot leven brengt.



Hierna een fragment van de shake muziek van afgelopen woensdag:

The Silk Road Ensemble: Ascending Bird

De mythe van de vogel die opstijgt naar de hemel en herboren wordt in het vuur van de zon, keert in vele culturen terug: van de Japanse Hō-ō tot de Oud-Egyptische Benu, van de hindoeïstische Garuda tot de Perzische Simurgh, van de Russische Vuurvogel tot de Griekse Phoenix.

Simurgh - madrasah Nadir Divan-Beghi, Bukhara (Oezbekistan), 1620.
[klik om te vergroten]




















Ascending Bird is een compositie van santur speler Siamak Aghaei en violist Colin Jacobsen van het The Silk Road Ensemble; ze arrangeerden een traditionele Perzische volksmelodie, die haar inspiratie vond in de mythologische vogel Simurgh. Het vertelt de populaire legende van een vogel die probeert naar de zon te vliegen. Na twee mislukte pogingen, maakt de vogel eindelijk contact met de zon, maar verliest haar fysieke lichaam in het vuur en ondergaat op die manier een metaforische spirituele transcendentie.

Een ongelofelijk staaltje musiceren van het The Silk Road Ensemble.
Let op de shakuhachi solo van de Japans-Deense fluitist Kojiro Umezaki op 5:45, die de vlucht en wedergeboorte van de Simurgh tot leven brengt.



Hierna een fragment van de shake muziek van afgelopen woensdag:

woensdag 10 september 2014

Silk Road Journeys - Shristi


Shristi, for voice, percussion & ensemble is een compositie van Sandeep Das, tabla speler in het door Yo-Yo Ma opgerichte Silk Road Ensemble, dat sinds 1999 zijn inspiratie vindt langs de Zijderoute, op een muzikale reis door het hart van Azië. Het toeval wil dat op het moment dat wij gisteren op 'Shristi' shaketen, Silk Road Ensemble zijn vijftienjarige jubileum vierde met een uitvoering in het Concertgebouw.
Ik kwam de muziek tegen op de Cd 'NEW IMPOSSIBILITIES', een live opname van het ensemble met het Chicago Symphony Orchestra uit 2007. De musici zijn daar: Shane Shanahan, doumbek; Mark Suter, bongo's; Sandeep Das, tabla; Joseph Gramley Kim Dong-Won, voice.

Klik om te vergroten

Van Anja Lechner - zie 12 augustus en 8 juli - naar Yo-Yo Ma lijkt maar een kleine stap: beiden excelleren op de cello, beiden gingen op avontuur buiten de geijkte paden van de klassieke muziek. Maar geografisch is het een reuzensprong...
Silk Road Ensemble mengt genres en culturen om een kamermuziek te creëren die de wereld omspant. Er zijn invloeden uit alle landen die langs de Zijderoute lagen, van het Midden-Oosten tot China, wat zich weerspiegelt in de bezetting van het ensemble. Er wordt ook gebruik gemaakt van niet-westerse instrumenten, waarbij de uiterste zorg besteed wordt aan arrangementen en uitvoering.
Op de website www.silkroadproject.org staat hun mission statement:
The question for us as artists is not whether to innovate but how to create innovative music that is authentically rooted in tradition. We share a responsibility to the cultures we represent, on stage and off. We are curious about how they intersect—both as the origin of richly layered musical traditions and as a catalyst for musical innovation.
Wie weet komen we de karavaan verderop nog tegen...

Een week voor sluiting gidste Emilie van de Raa me door de tentoonstelling Expeditie Zijderoute in de Hermitage. Voor mij vormden de drie beelden van de Boeddha en zijn leerlingen het hoogtepunt:

Kasyapa, Bodhisattva, Ananda. Dunhuang, China, 8e–9e eeuw; löss, klei, hout, verf [klik voor vergroting]

Silk Road Journeys - Shristi


Shristi, for voice, percussion & ensemble is een compositie van Sandeep Das, tabla speler in het door Yo-Yo Ma opgerichte Silk Road Ensemble, dat sinds 1999 zijn inspiratie vindt langs de Zijderoute, op een muzikale reis door het hart van Azië. Het toeval wil dat op het moment dat wij gisteren op 'Shristi' shaketen, Silk Road Ensemble zijn vijftienjarige jubileum vierde met een uitvoering in het Concertgebouw.
Ik kwam de muziek tegen op de Cd 'NEW IMPOSSIBILITIES', een live opname van het ensemble met het Chicago Symphony Orchestra uit 2007. De musici zijn daar: Shane Shanahan, doumbek; Mark Suter, bongo's; Sandeep Das, tabla; Joseph Gramley Kim Dong-Won, voice.

Klik om te vergroten

Van Anja Lechner - zie 12 augustus en 8 juli - naar Yo-Yo Ma lijkt maar een kleine stap: beiden excelleren op de cello, beiden gingen op avontuur buiten de geijkte paden van de klassieke muziek. Maar geografisch is het een reuzensprong...
Silk Road Ensemble mengt genres en culturen om een kamermuziek te creëren die de wereld omspant. Er zijn invloeden uit alle landen die langs de Zijderoute lagen, van het Midden-Oosten tot China, wat zich weerspiegelt in de bezetting van het ensemble. Er wordt ook gebruik gemaakt van niet-westerse instrumenten, waarbij de uiterste zorg besteed wordt aan arrangementen en uitvoering.
Op de website www.silkroadproject.org staat hun mission statement:
The question for us as artists is not whether to innovate but how to create innovative music that is authentically rooted in tradition. We share a responsibility to the cultures we represent, on stage and off. We are curious about how they intersect—both as the origin of richly layered musical traditions and as a catalyst for musical innovation.
Wie weet komen we de karavaan verderop nog tegen...

Een week voor sluiting gidste Emilie van de Raa me door de tentoonstelling Expeditie Zijderoute in de Hermitage. Voor mij vormden de drie beelden van de Boeddha en zijn leerlingen het hoogtepunt:

Kasyapa, Bodhisattva, Ananda. Dunhuang, China, 8e–9e eeuw; löss, klei, hout, verf [klik voor vergroting]

dinsdag 12 augustus 2014

Tarkovsky quartet: betoverende beelden, fenomenaal samenspel

Via celliste Anja Lechner (Gurdjieff gespeeld door Anja Lechner en Vassilis Tsabropoulos, 8 juli) kwam ik op de 'geïmproviseerde klassieke muziek' van het Tarkovsky Quartet.
De musici ontlenen hun inspiratie aan Tarkovski's films, die bij hun uitvoeringen ook als achtergrond worden vertoond.
Ik heb heel wat vakantie-uren met hun YouTubes doorgebracht, de muziek en de beelden zijn ronduit fascinerend.
Terug in Amsterdam gelijk de OB overvallen - niemand die daar naar Tarkovsky lijkt te talen. Zijn films zijn wel een hele zit, tweeëneenhalf uur achter elkaar is me nog niet gelukt…
Bij het beluisteren van Cd's van het kwartet leek de magie enigszins verloren te gaan - moet je ze echt zien spelen?
Het webmagazine moorsmagazine.com zou het niet met me eens zijn:
"Je hoeft absoluut niet van de films van de Russische regisseur Tarkovsky te houden om te kunnen genieten van de muziek van het Tarkovsky Quartet. Misschien werkt het zelfs andersom en ga je na te zijn ondergedompeld in de verstilde atmosferen van deze muziek eens kijken naar een van Tarkovsky's films.
Pianist François Couturier maakte met dit album zijn derde ode aan Tarkovsky. Hij wordt bijgestaan door accordeonist Jean-Louis Matinier (samen met oud-speler Anouar Brahem vormden ze een tijd lang een onvergetelijk mooi trio), celliste Anja Lechner (een dame die onder meer met Dino Saluzzi speelde) en sopraansaxofonist Jean-Marc Larché.
Verfijnde, meanderende muziek van vier virtuozen, die met een ongehoord fingerspitzengefühl een mystieke wereld oproepen. Verwacht geen filmmuziek, want deze muziek mag dan geïnspireerd zijn door Tarkovsky's films, het is vooral muziek die de sfeer van die films probeert te benaderen. Ongrijpbare, prachtige muziek, mysterieus en tegelijk kristalhelder."

Beluister het fenomenale samenspel van het Tarkovsky Quartet in 'Tiapa':



Hier nog een uitvoering van het kwartet, maar dan zonder beelden van Tarkovsky:

Tarkovsky quartet: betoverende beelden, fenomenaal samenspel

Via celliste Anja Lechner (Gurdjieff gespeeld door Anja Lechner en Vassilis Tsabropoulos, 8 juli) kwam ik op de 'geïmproviseerde klassieke muziek' van het Tarkovsky Quartet.
De musici ontlenen hun inspiratie aan Tarkovski's films, die bij hun uitvoeringen ook als achtergrond worden vertoond.
Ik heb heel wat vakantie-uren met hun YouTubes doorgebracht, de muziek en de beelden zijn ronduit fascinerend.
Terug in Amsterdam gelijk de OB overvallen - niemand die daar naar Tarkovsky lijkt te talen. Zijn films zijn wel een hele zit, tweeëneenhalf uur achter elkaar is me nog niet gelukt…
Bij het beluisteren van Cd's van het kwartet leek de magie enigszins verloren te gaan - moet je ze echt zien spelen?
Het webmagazine moorsmagazine.com zou het niet met me eens zijn:
"Je hoeft absoluut niet van de films van de Russische regisseur Tarkovsky te houden om te kunnen genieten van de muziek van het Tarkovsky Quartet. Misschien werkt het zelfs andersom en ga je na te zijn ondergedompeld in de verstilde atmosferen van deze muziek eens kijken naar een van Tarkovsky's films.
Pianist François Couturier maakte met dit album zijn derde ode aan Tarkovsky. Hij wordt bijgestaan door accordeonist Jean-Louis Matinier (samen met oud-speler Anouar Brahem vormden ze een tijd lang een onvergetelijk mooi trio), celliste Anja Lechner (een dame die onder meer met Dino Saluzzi speelde) en sopraansaxofonist Jean-Marc Larché.
Verfijnde, meanderende muziek van vier virtuozen, die met een ongehoord fingerspitzengefühl een mystieke wereld oproepen. Verwacht geen filmmuziek, want deze muziek mag dan geïnspireerd zijn door Tarkovsky's films, het is vooral muziek die de sfeer van die films probeert te benaderen. Ongrijpbare, prachtige muziek, mysterieus en tegelijk kristalhelder."

Beluister het fenomenale samenspel van het Tarkovsky Quartet in 'Tiapa':



Hier nog een uitvoering van het kwartet, maar dan zonder beelden van Tarkovsky:

donderdag 7 augustus 2014

Gurdjieff-De Hartmann - Soefi's & Derwisjen; Alain Kremski, piano

Voorkant Cd

Gurdjieff-De Hartmann - Soefi's & Derwisjen
Alain Kremski, piano
Verzamel-Cd met muziek voor de Movements

Een selectie uit de Gurdjieff vertolkingen van de Franse pianist Alain Kremski met muziek voor de 'Movements' - de 'Sacred dances' die Gurdjieff ontwikkelde om het bewustzijn te verruimen (zie http://youtu.be/lo_bzXdj-vI). Op Kremski's albums kom je ze alleen verspreid tegen.

Als je de link 'Soefi's en Derwisjen' volgt, wordt een map geopend met de 22 muziekstukken die de Cd bevat (voor een beter overzicht klik je rechtsboven op het linker van de twee icoontjes).
Veel luisterplezier!


Achterkant Cd (klik voor vergroting)



Gurdjieff-De Hartmann - Soefi's & Derwisjen; Alain Kremski, piano

Voorkant Cd

Gurdjieff-De Hartmann - Soefi's & Derwisjen
Alain Kremski, piano
Verzamel-Cd met muziek voor de Movements

Een selectie uit de Gurdjieff vertolkingen van de Franse pianist Alain Kremski met muziek voor de 'Movements' - de 'Sacred dances' die Gurdjieff ontwikkelde om het bewustzijn te verruimen (zie http://youtu.be/lo_bzXdj-vI). Op Kremski's albums kom je ze alleen verspreid tegen.

Als je de link 'Soefi's en Derwisjen' volgt, wordt een map geopend met de 22 muziekstukken die de Cd bevat (voor een beter overzicht klik je rechtsboven op het linker van de twee icoontjes).
Veel luisterplezier!


Achterkant Cd (klik voor vergroting)



dinsdag 8 juli 2014

Gurdjieff gespeeld door Anja Lechner en Vassilis Tsabropoulos


Uit Melos (2008) van Lechner-Tsabropoulos, samen met percussionist U.T. Ghandi.

Deze keer een Gurdjieff vertolking door twee musici die in de klassieke muziek hun sporen verdiend hebben: celliste Anja Lechner, bekend van het Rosamunde Quartett, en pianist en componist Vassilis Tsabropoulos. Hun eerste Gurdjieff album: Chants, Hymns and Dances (2005), heeft in Amerika maandenlang in de klassiek top-10 gestaan.
In deze uitvoering "delen cello en piano de verantwoordelijkheid voor de genoteerde melodie en harmonie. Beide musici arrangeren, maar improviseren ook, de implicaties van de muziek volgend. Door te improviseren in context en met respect, en ook risico's te nemen, openen ze nieuwe perspectieven voor de interpretatie van Gurdjieff en laten zien hoe goed deze muziek in de tegenwoordige tijd kan spreken, eindelijk bevrijd van de marges van zijn eigen complexe geschiedenis." Aldus de covertekst.

Zo brengt het spel van Lechner-Tsabropoulos je via een 'spirituele ingang' in het hart van de muziek. Maar beide musici verklaren nadrukkelijk dat hun interesse louter muzikaal is...

In zijn artikel Weer een andere Gurdjieff (Rekto:verso, tijdschrift voor cultuur en kritiek, 2005), geeft Mischa Andriessen een heel interessante uiteenzetting over "de zonder meer eigenzinnig wijze waarop de uitvoerende musici met Gurdjieffs erfenis zijn omgegaan", en over de muziek van Gurdjieff in het algemeen. Zo zegt hij over Gurdjieff:
"Als je vertrouwd bent met zijn manier van schrijven - zoals Ontmoetingen met bijzondere mensen, dat ik net gelezen heb (Hz) - is het zo ongeveer het eerste dat je opvalt als je naar Gurdjieffs composities luistert: hoe kan iemand die zo breedsprakig en onbescheiden was, zulke onnadrukkelijk aanwezige muziek hebben geschreven? Hoe zijn deze introverte, spaarzaam ingevulde melodieën te rijmen met het exuberante karakter van een man die in alles vooral gulzigheid uitstraalt?"
"Wat Chants, hymns and dances eens te meer duidelijk maakt, is dat de ogenschijnlijk eenvoudige muziek van Gurdjieff zich voor sterk uiteenlopende interpretaties leent en daarbij toch telkens weer overeind blijft. Bij nader inzien is die muziek trouwens niet zo bescheiden, ze is zelfverzekerd en aanwezig op een onnadrukkelijke en vanzelfsprekende manier."
Hieronder 'Assyrian Women Mourners' uit Chants, hymns and dances:



Mischa Andriessen besluit zijn artikel als volgt:
"Lechner en Tsabropoulos hebben Gurdjieff zijn composities niets ontnomen, maar juist meer van de inhoud naar buiten gebracht, meer laten zien van wat tot dusver verborgen was gebleven. Het raadsel Gurdjieff wordt daarmee alleen maar groter."
In deze laatste video zag je onder het luisteren de covertekst van het album Chants, hymns and dances voorbijkomen. Die intrigeert. Ik kon de verleiding niet weerstaan een belangwekkende passage over 'het raadsel Gurdjieff' - met name over zijn muzikale werk - over te nemen:
"Gurdjieff - filosoof, verzoener van wetenschap en esoterische overlevering, zoeker naar de 'waarheden' die een veelheid van spirituele tradities verbonden - was componist tegen wil en dank. Hoewel kunstenaars, schrijvers en musici zich om hem heen verdrongen, deed hij vaak minachtend over de 'zelfexpressie' die de westerse creativiteit kenmerkte en waarschuwde hij zijn volgelingen ernstig tegen 'van kunst houden met je emoties'. Voor hem was de meeste moderne kunst een en al beweging aan de oppervlakte: subjectieve, kritiekloze uitingen van de persoonlijkheid, ongecontroleerd egotisme.
Oude kunst, aan de andere kant, had naar zijn oordeel een 'objectief' karakter, dat bekrompen voor- en afkeuren oversteeg. In dit licht sprak hij van een 'objectieve muziek', die op alle luisteraars een gelijke uitwerking zou hebben: transformerend, hun geest richtend, op een nieuwe manier verbindend met het vibrerende universum."

Gurdjieff gespeeld door Anja Lechner en Vassilis Tsabropoulos


Uit Melos (2008) van Lechner-Tsabropoulos, samen met percussionist U.T. Ghandi.

Deze keer een Gurdjieff vertolking door twee musici die in de klassieke muziek hun sporen verdiend hebben: celliste Anja Lechner, bekend van het Rosamunde Quartett, en pianist en componist Vassilis Tsabropoulos. Hun eerste Gurdjieff album: Chants, Hymns and Dances (2005), heeft in Amerika maandenlang in de klassiek top-10 gestaan.
In deze uitvoering "delen cello en piano de verantwoordelijkheid voor de genoteerde melodie en harmonie. Beide musici arrangeren, maar improviseren ook, de implicaties van de muziek volgend. Door te improviseren in context en met respect, en ook risico's te nemen, openen ze nieuwe perspectieven voor de interpretatie van Gurdjieff en laten zien hoe goed deze muziek in de tegenwoordige tijd kan spreken, eindelijk bevrijd van de marges van zijn eigen complexe geschiedenis." Aldus de covertekst.

Zo brengt het spel van Lechner-Tsabropoulos je via een 'spirituele ingang' in het hart van de muziek. Maar beide musici verklaren nadrukkelijk dat hun interesse louter muzikaal is...

In zijn artikel Weer een andere Gurdjieff (Rekto:verso, tijdschrift voor cultuur en kritiek, 2005), geeft Mischa Andriessen een heel interessante uiteenzetting over "de zonder meer eigenzinnig wijze waarop de uitvoerende musici met Gurdjieffs erfenis zijn omgegaan", en over de muziek van Gurdjieff in het algemeen. Zo zegt hij over Gurdjieff:
"Als je vertrouwd bent met zijn manier van schrijven - zoals Ontmoetingen met bijzondere mensen, dat ik net gelezen heb (Hz) - is het zo ongeveer het eerste dat je opvalt als je naar Gurdjieffs composities luistert: hoe kan iemand die zo breedsprakig en onbescheiden was, zulke onnadrukkelijk aanwezige muziek hebben geschreven? Hoe zijn deze introverte, spaarzaam ingevulde melodieën te rijmen met het exuberante karakter van een man die in alles vooral gulzigheid uitstraalt?"
"Wat Chants, hymns and dances eens te meer duidelijk maakt, is dat de ogenschijnlijk eenvoudige muziek van Gurdjieff zich voor sterk uiteenlopende interpretaties leent en daarbij toch telkens weer overeind blijft. Bij nader inzien is die muziek trouwens niet zo bescheiden, ze is zelfverzekerd en aanwezig op een onnadrukkelijke en vanzelfsprekende manier."
Hieronder 'Assyrian Women Mourners' uit Chants, hymns and dances:



Mischa Andriessen besluit zijn artikel als volgt:
"Lechner en Tsabropoulos hebben Gurdjieff zijn composities niets ontnomen, maar juist meer van de inhoud naar buiten gebracht, meer laten zien van wat tot dusver verborgen was gebleven. Het raadsel Gurdjieff wordt daarmee alleen maar groter."
In deze laatste video zag je onder het luisteren de covertekst van het album Chants, hymns and dances voorbijkomen. Die intrigeert. Ik kon de verleiding niet weerstaan een belangwekkende passage over 'het raadsel Gurdjieff' - met name over zijn muzikale werk - over te nemen:
"Gurdjieff - filosoof, verzoener van wetenschap en esoterische overlevering, zoeker naar de 'waarheden' die een veelheid van spirituele tradities verbonden - was componist tegen wil en dank. Hoewel kunstenaars, schrijvers en musici zich om hem heen verdrongen, deed hij vaak minachtend over de 'zelfexpressie' die de westerse creativiteit kenmerkte en waarschuwde hij zijn volgelingen ernstig tegen 'van kunst houden met je emoties'. Voor hem was de meeste moderne kunst een en al beweging aan de oppervlakte: subjectieve, kritiekloze uitingen van de persoonlijkheid, ongecontroleerd egotisme.
Oude kunst, aan de andere kant, had naar zijn oordeel een 'objectief' karakter, dat bekrompen voor- en afkeuren oversteeg. In dit licht sprak hij van een 'objectieve muziek', die op alle luisteraars een gelijke uitwerking zou hebben: transformerend, hun geest richtend, op een nieuwe manier verbindend met het vibrerende universum."

donderdag 26 juni 2014

De Hartmann & Gurdjieff - Reizen naar ontoegankelijke plaatsen


De Hartmann & Gurdjieff - Chercheur de vérité (8) - Played by Alain Kremski

Als achtergrond bij een van de vele - klassieke - Gurdjieff-De Hartmann vertolkingen door Alain Kremski, een 'road movie' met een verrassend einde.
Wil je meer weten over de symbiotische muzikale relatie van dit duo, dan vind je via deze link een biografie, samen met een compleet overzicht van hun muziek.

We leerden de muziek van Gurdjieff-De Hartmann kennen tijdens een sessie in het OLVrouwe klooster in Amersfoort, in juli 1984. Terwijl we in de zitkamer zaten, de deuren open vanwege de hitte, draaide Maarten een Cd van Alain Kremski. Het was, misschien mede door de setting, een overdonderende ervaring, voor mij liefde op het eerste gehoor. Klaaske en ik hebben vervolgens alle Gurdjieff Cd's van Kremski aangeschaft, en ze veel gedraaid.
Toen ik vijfentwintig jaar later met shaken begon, kwam ik de muziek van Gurdjieff op een nieuwe manier tegen: zijn muziek voor de 'movements', de 'derviches trembleurs' en de Soefi muziek, vormden een geheel nieuwe ingang na de trance muziek waar ik eerder op geshaket had.

Hieronder nog twee ontroerende video's, die ervan getuigen dat het werk van Gurdjieff-De Hartmann nog steeds springlevend is. Houd er rekening mee dat de opname van het Gurdjieff Ensemble een stuk harder is dan de ijle klanken van het Solaris Quartet!


Gurdjieff, De Hartmann - Chant from a holy book - Solaris Quartet



The Gurdjieff Ensemble, winner at Edison Award Jazz / World 2012, LIVE ...

De Hartmann & Gurdjieff - Reizen naar ontoegankelijke plaatsen


De Hartmann & Gurdjieff - Chercheur de vérité (8) - Played by Alain Kremski

Als achtergrond bij een van de vele - klassieke - Gurdjieff-De Hartmann vertolkingen door Alain Kremski, een 'road movie' met een verrassend einde.
Wil je meer weten over de symbiotische muzikale relatie van dit duo, dan vind je via deze link een biografie, samen met een compleet overzicht van hun muziek.

We leerden de muziek van Gurdjieff-De Hartmann kennen tijdens een sessie in het OLVrouwe klooster in Amersfoort, in juli 1984. Terwijl we in de zitkamer zaten, de deuren open vanwege de hitte, draaide Maarten een Cd van Alain Kremski. Het was, misschien mede door de setting, een overdonderende ervaring, voor mij liefde op het eerste gehoor. Klaaske en ik hebben vervolgens alle Gurdjieff Cd's van Kremski aangeschaft, en ze veel gedraaid.
Toen ik vijfentwintig jaar later met shaken begon, kwam ik de muziek van Gurdjieff op een nieuwe manier tegen: zijn muziek voor de 'movements', de 'derviches trembleurs' en de Soefi muziek, vormden een geheel nieuwe ingang na de trance muziek waar ik eerder op geshaket had.

Hieronder nog twee ontroerende video's, die ervan getuigen dat het werk van Gurdjieff-De Hartmann nog steeds springlevend is. Houd er rekening mee dat de opname van het Gurdjieff Ensemble een stuk harder is dan de ijle klanken van het Solaris Quartet!


Gurdjieff, De Hartmann - Chant from a holy book - Solaris Quartet



The Gurdjieff Ensemble, winner at Edison Award Jazz / World 2012, LIVE ...

donderdag 5 juni 2014

The Touré-Raichel Collective - The Tel Aviv Session (full album)



Deze keer het complete, hartverwarmende album van The Touré-Raichel Collective - zie ook de live opnames op de blog berichten van 16 januari en 9 januari.
Je kunt ook losse nummers beluisteren: ga via de button naar YouTube en klik in de lijst op de tijdsvermelding achter de nummers. Hawa (nr. 5) draaiden we gisteravond bij het shaken. 

Op de website van bibliotheek.nl stond het volgende verhaal over de totstandkoming van The Tel Aviv Session:

Idan Raichel, pianist uit Israël, trof Vieux Farka Touré, zanger/gitarist uit Mali, bij toeval op een Duits vliegveld. Beide waren op tournee, onderweg naar een volgend optreden. Raichel tikte Touré aan en vertelde hem dat hij zo zijn eigen band zou verlaten als hij een keer mee mocht doen als pianist in de band van Vieux. Het geanimeerde gesprek eindigde met de belofte van Vieux dat hij een keer naar Israël zou komen om daar samen met Raichel op te treden. Hij hield zijn woord en een jaar later stond het duo zij aan zij op het podium. Het eenmalige optreden smaakte naar meer, zowel bij de toeschouwers als de muzikanten zelf. Het resultaat is deze cd. De songs op deze cd werden opgenomen tijdens een vier uur durende nachtelijke jamsessie. Getuige de foto's in het boekje was het een vrolijke bende. De grotendeels instrumentale nummers zijn gebaseerd op motieven uit West-Afrika en het Midden-Oosten. Mooi te horen hoe het trippelende geluid van Raichels piano aansluit bij de wiegende melodieën van Touré. The Touré-Raichel Collective is daarmee een geslaagd fusieproject.

The Touré-Raichel Collective - The Tel Aviv Session (full album)



Deze keer het complete, hartverwarmende album van The Touré-Raichel Collective - zie ook de live opnames op de blog berichten van 16 januari en 9 januari.
Je kunt ook losse nummers beluisteren: ga via de button naar YouTube en klik in de lijst op de tijdsvermelding achter de nummers. Hawa (nr. 5) draaiden we gisteravond bij het shaken. 

Op de website van bibliotheek.nl stond het volgende verhaal over de totstandkoming van The Tel Aviv Session:

Idan Raichel, pianist uit Israël, trof Vieux Farka Touré, zanger/gitarist uit Mali, bij toeval op een Duits vliegveld. Beide waren op tournee, onderweg naar een volgend optreden. Raichel tikte Touré aan en vertelde hem dat hij zo zijn eigen band zou verlaten als hij een keer mee mocht doen als pianist in de band van Vieux. Het geanimeerde gesprek eindigde met de belofte van Vieux dat hij een keer naar Israël zou komen om daar samen met Raichel op te treden. Hij hield zijn woord en een jaar later stond het duo zij aan zij op het podium. Het eenmalige optreden smaakte naar meer, zowel bij de toeschouwers als de muzikanten zelf. Het resultaat is deze cd. De songs op deze cd werden opgenomen tijdens een vier uur durende nachtelijke jamsessie. Getuige de foto's in het boekje was het een vrolijke bende. De grotendeels instrumentale nummers zijn gebaseerd op motieven uit West-Afrika en het Midden-Oosten. Mooi te horen hoe het trippelende geluid van Raichels piano aansluit bij de wiegende melodieën van Touré. The Touré-Raichel Collective is daarmee een geslaagd fusieproject.

zondag 11 mei 2014

Abida Parveen - Raqs-e-Bismil -Mujhe Bekhudi (lyrics & translation)



Ik vond deze video van het lied van Abida Parveen, waar we afgelopen woensdag in onze Huiskamergroep op geshaket hebben.
De YouTube gaat vergezeld van prachtige animaties van foto's uit de ruimte - open your mind & je volledige scherm! - en een meelopende tekst en vertaling, waardoor de weemoedige zang diep naar binnen gaat.
Het lied vormt tevens de laatste track van een zelf samengestelde Cd, die ik de titel Shaking the Sufi's meegaf. Na Shaking in Heaven is dat de tweede Cd met een 'potpourri' uit de 1225 nummers van de Cd's die ik de afgelopen vijf jaar in iTunes opnam. Daarbij orden ik niet op album, maar op tijdsduur van de gezamenlijke nummers (voor deze Cd een selectie van nummers van 9'37" tot 10'15" min.).
Dat levert een wonderbaarlijke geheel op, met verrassende overgangen, geheel losgezongen van het vertrouwde kader van een specifiek album.
Als je met het experiment kennis wilt maken, kun je de aangeklede Cd voor € 5,- bij me bestellen.


Abida Parveen - Raqs-e-Bismil -Mujhe Bekhudi (lyrics & translation)



Ik vond deze video van het lied van Abida Parveen, waar we afgelopen woensdag in onze Huiskamergroep op geshaket hebben.
De YouTube gaat vergezeld van prachtige animaties van foto's uit de ruimte - open your mind & je volledige scherm! - en een meelopende tekst en vertaling, waardoor de weemoedige zang diep naar binnen gaat.
Het lied vormt tevens de laatste track van een zelf samengestelde Cd, die ik de titel Shaking the Sufi's meegaf. Na Shaking in Heaven is dat de tweede Cd met een 'potpourri' uit de 1225 nummers van de Cd's die ik de afgelopen vijf jaar in iTunes opnam. Daarbij orden ik niet op album, maar op tijdsduur van de gezamenlijke nummers (voor deze Cd een selectie van nummers van 9'37" tot 10'15" min.).
Dat levert een wonderbaarlijke geheel op, met verrassende overgangen, geheel losgezongen van het vertrouwde kader van een specifiek album.
Als je met het experiment kennis wilt maken, kun je de aangeklede Cd voor € 5,- bij me bestellen.


woensdag 2 april 2014

Loreena McKennitt / Agnes Obel



Na Youssou N'Dour en Dhafer Youssef (voor de liefhebbers: hij treedt 17 april op in het Bimhuis) tijd voor een geluid uit noordelijker contreien.

Van Catharina van Rossum kreeg ik de Canadese Loreena McKennit door, een zangeres met Keltische én Arabische accenten in haar muziek. Zie de keur aan exotische instrumenten in bovenstaande concertopname van Caravanserai.

Een heel ander geluid komt van de Deense Agnes Obel, wier recente album Aventine ik van Cobi Nomes kreeg. Hieronder een video van The Curse, waarop je de tekst kunt meelezen. Ze begeleidt zichzelf op de piano, met ondersteuning van viool en cello.

Loreena McKennitt / Agnes Obel



Na Youssou N'Dour en Dhafer Youssef (voor de liefhebbers: hij treedt 17 april op in het Bimhuis) tijd voor een geluid uit noordelijker contreien.

Van Catharina van Rossum kreeg ik de Canadese Loreena McKennit door, een zangeres met Keltische én Arabische accenten in haar muziek. Zie de keur aan exotische instrumenten in bovenstaande concertopname van Caravanserai.

Een heel ander geluid komt van de Deense Agnes Obel, wier recente album Aventine ik van Cobi Nomes kreeg. Hieronder een video van The Curse, waarop je de tekst kunt meelezen. Ze begeleidt zichzelf op de piano, met ondersteuning van viool en cello.

maandag 24 maart 2014

Youssou N'Dour - 7 Seconds ft. Neneh Cherry



Na Habib Koité, Vieux Farka Touré, Anouar Brahem en Dhafer Youssef, tijd voor de man met wie de doorbraak van de Afrikaanse muziek in de tachtiger jaren begon: Youssou N'Dour.
Op deze fascinerende video zingt hij, samen met Neneh Cherry, '7 Seconds' - over de "eerste zeven seconden in het leven van een pasgeborene, waarin het nog onbewust zou zijn van de problemen van de wereld."

Youssou N'Dour - 7 Seconds ft. Neneh Cherry



Na Habib Koité, Vieux Farka Touré, Anouar Brahem en Dhafer Youssef, tijd voor de man met wie de doorbraak van de Afrikaanse muziek in de tachtiger jaren begon: Youssou N'Dour.
Op deze fascinerende video zingt hij, samen met Neneh Cherry, '7 Seconds' - over de "eerste zeven seconden in het leven van een pasgeborene, waarin het nog onbewust zou zijn van de problemen van de wereld."

maandag 3 maart 2014

Waarom shake je?

Een shake vriendin vertelde me pas over haar recente avonturen bij energy master Ratu Bagus op Bali. Hoe hij haar letterlijk omver blies – zonder dat zij zich daardoor aangetast voelde. Integendeel, ze vond de sfeer daar warm en Ratu zelf mind blowing ;-)
Zij vertelde ook dat haar daar soms het gevoel overviel: waarom doe ik dit eigenlijk. Ratu hield nu en dan wel een praatje, maar dat gaf haar geen antwoord.
Wat mij herinnerde mij aan onderstaande observatie van Maarten Houtman:
Waarom mediteer je?
Waarom doe je dat? Je kunt ook vragen: waarom leef je? Weet ik niet.
Jarenlang heb ik gedacht het te weten, uit de boeken, van grote leraren, van horen zeggen. Op een dag zag ik mezelf, met alle tekortkomingen, gebreken, gemiste kansen. De enige werkelijkheid. En ik zei JA.
Toen viel alles weg, ik stond in de leegte en het was stil.
Dat kun je niet terugverlangen. Je kunt je alleen herinneren dat het er was, er misschien nog is. Dat moet je niet vergeten.
Probeer maar alles met aandacht te doen. Niet met een doel, maar omdat aandacht je dichter brengt bij wat je aan het doen bent. Dat is al meditatie. Iets heel gewoons dat je ontlast, vrij maakt voor wat plaats heeft.
www.maartenhoutmanarchief.nl