maandag 30 december 2019

De tijd op je hielen

Zondag 29 december 2019 08:11, de hemel kleurt bloedrood op mijn balkon.

Het jaar 2019 zit er weer bijna op.
Zoals elk jaar, maakte ik ook dit jaar een nieuwjaarskaart, die Klaaske en ik rond sturen aan vrienden. Als het ontwerp dan uiteindelijk klaar is, komt de fase van de praktische uitvoering: het uitprinten en, zo nodig, het uitsnijden.
Voor dat laatste gebruik ik een zg. 'afbreekmes': van het blad kun je telkens het buitenste segmentje afbreken,zodra dat bot is - daartoe druk je het schuin op een harde ondergrond, totdat het breekt. Ik doe dat meestal op m'n balkonnetje, waarop ik vaak sta te shaken - zie boven.

Toen ik deze keer het mesje op de vloer drukte om het af te breken, kwam de gedachte voorbij dat ik m'n bril op zou kunnen zetten. Maar verder kwam ik niet, ik was te gepreoccupeerd. Maar toen een paar seconden later het mesje afbrak ... schoot het puntje met grote kracht in m'n linker oog.
Ik verstijfde van schrik.
Toen probeerde ik te voelen. Het deed wel pijn, maar ik merkte geen beschadiging en geen bloed, noch aan m'n ooglid, noch aan m'n oog. Nog eens voorzichtig gevoeld...
Aarzelend constateerde ik dat ik met de schrik vrijgekomen moest zijn...
Ik geloofde het niet ... het afgebroken segmentje moest plat tegen het beschermende ooglid gekomen zijn...

Er kwam een vage notie boven dat ik ongelooflijk geluk gehad moest hebben... Maar ook een gevoel van verbijstering ... wat was ik een oen!!
Het drong allemaal nog maar half tot me door - totdat deze regels zich uitkristalliseerden:
It's just one second from hell
one tenth of a millimeter
it was a reflex of the eyelid
which came just in time.
Be prepared, brother, sister,
there's no way to emptiness,
emptiness is the way -
though thinking time in eons
this very moment is all we have
Toen drong het dus een beetje door...

Het onderstaande liedje '7 seconds' van de Zweedse Neneh Cherry - waarmee ze wereldberoemd werd, wordt hier gezongen in duet met Youssou N'Dour.
De titel en het refrein van het liedje verwijzen naar de eerste momenten in het leven van een kind, waarin het, zoals Cherry het uitdrukte, "nog niet weet over de problemen en geweld in onze wereld." In de videoclip komen mensen van verschillende etniciteit langs (Cherry zelf is van gemengd Zweeds-Afrikaanse afkomst).



De korte biografische schets hieronder van Maarten Houtman, komt uit de tv-serie "De tijd op je hielen", waarin documentairemaker Sherman de Jezus mensen laat vertellen over hun ervaringen met het ouder worden. Het deel waarin Maarten voorkomt kreeg de titel "Het veroveren van de tijd" - of hoe je de laatste jaren van je leven nog zinvol kunt besteden.





woensdag 25 december 2019

Als een Meesterverteller stopt met werken...

... wat gebeurt er dan met zijn verhaal? Zoals toen Marten Toonder er in 1984 het bijltje bij neergooide?
Daar zit voor mij iets heel ongemakkelijks aan: hoe kan een verteller, een kunstenaar, z'n verhaal in de steek laten... Want dat gaat toch altijd door, als never-ending-story?

Oké, het is duidelijk, de andere kant van het verhaal is dat ons plezier, voor anderen werk betekent, zelfs héél veel werk. Waarbij de lezertjes, de beeldbuiskindertjes, de toehoorders, vaak héél kritisch zijn...
Het is hard werken in de 'vermaakindustrie'...
In het geval van Marten Toonder drong dat tot me door, toen ik las dat hij op z'n 73e met de Bommel saga stopte, omdat het hem allemaal teveel werd... Iedere dag moest de volgende aflevering van de strip weer in de krant staan... Daarbij moest Toonder, na de fase van het eigen ontwerp, een heel netwerk aansturen: met de krant, met zijn eigen studio... En dat allemaal vanuit Ierland.

... en dan zat ik de volgende dag ongegeneerd met rode konen weer de verdere avonturen van Tom Poes te lezen...

Maar toen was het uur van zijn allerlaatste verhaal dus aangebroken...
In Heer Bommel en het einde van eindeloos begeeft de goed doorvoede Heer zich, eenzaam en onbegrepen, in een gondel over een Styx-achtige rivier, op weg naar Parnas - natuurlijk een verwijzing naar de Parnassus, de berg van Apollo en de Muzen - waarbij hij een vogel als leidsman heeft... Zou hij er dan toch heimelijk tussenuit knijpen?
Want in eigen huis was het goed mis met zijn geliefde buurvrouw, juffrouw Doddeltje... Zij had hem zien praten met een zigeunerin, die zijn hand vasthield en daarbij 'een zilveren lachje liet horen, dat door de wind over het tuinmuurtje gevoerd werd...'
Dat was Doddeltje teveel...
Wat ze niet wist, was dat de vrouw heer Bommel's hand las en hem juist aanspoorde aandacht aan de liefde te besteden... En van jaloezie komt nu eenmaal veel ellende...
Maar het kwam allemaal toch goed. Aan het eind van het verhaal zijn we getuige van een feestelijke maaltijd op Bommelstein, rond een gelukkige bruidspaar: Ollie en Doddeltje! En waar Joost normaal altijd voor een ‘eenvoudige, doch voedzame maaltijd’ zorgt, werd het deze keer, op speciaal verzoek van heer Ollie, juist géén ‘eenvoudige feestmaaltijd’.


“De bruidegom stond erop geen eenvoudige feestmaaltijd te geven,
zodat Joost er dagenlang de handen aan vol had.”

Je kunt zien dat iedereen blij is dat het voorbij is. Het waren dan ook moeilijke tijden, die laatste afleveringen, juist rond dat voorvaderlijke slot...
In 'De erfpachter' eiste een heks bij de eerstkomende volle maan de erfpacht op...
In ‘De doorluchtigheid’ landde een soort sjeik met een luchtschip, die de hele omgeving opkocht en er een muur omheen liet bouwen.
En in het ‘Bommel-Verschiet’ moest Bommelstein voor de vooruitgang wijken en is er een snelweg dwars door het liefelijke buiten gepland...

Maar dat leed is nu allemaal verleden tijd ... dankzij het ‘Vorstelijk Statuut’ uit 1132, dat Tom Poes op het nippertje op het stadhuis van Rommeldam wist op te snorren, blijft Bommelstein voor altijd bestaan... 
En zo geeft Marten Toonder zijn verhaal alsnog een eeuwigheidswaarde.
Hij vertelt het hieronder zelf:

“Het einde van het laatste verhaal dat ik over heer Bommel te vertellen heb.”
“Oplettende lezertjes zullen waarschijnlijk al wel begrepen hebben dat dit ook het einde is van het laatste verhaal dat ik over heer Bommel te vertellen heb. Het is natuurlijk niet het einde van heer Ollie; want hijzelf, het slot Bommelstein, de stad Rommeldam, het Donkere Bomenbos en de regio van de Zwarte Bergen blijven altijd bestaan. Eromheen verandert de wereld, maar door het Vorstelijk Statuut van 1132 blijft alles daar zoals het was. En zolang er een heer is om het gebied te beschermen, kan er niets gebeuren.
Het is altijd mogelijk dat er zich door onvoorziene omstandigheden een misstand voordoet die bestreden moet worden, en in dat geval hoop ik het voorrecht te hebben er verslag van te doen. Maar voorlopig is alles rustig en geeft heer Bommel zich over aan zijn huiselijk geluk en aan zijn herinneringen, waar hij nog lang op kan teren.
Voor Tom Poes is dat natuurlijk te saai, en het zal dan ook niemand verwonderen dat hij er een poosje geleden alleen op uit trok. Maar daar weet ik verder niets van.
En omdat dit dus een soort afscheid is, wil ik graag zeggen hoe buitengewoon erkentelijk ik ben voor de belangstelling die zoveel trouwe lezertjes me al deze jaren hebben gegeven. Dank u wel.”
Zei Marten Toonder, en blies het verhaaltje uit.
Van eventuele 'misstanden' is verder niets meer vernomen...


dinsdag 24 december 2019

Geert Mak over terreur en tegenterreur in Europa

Geweldig, als je een boek aan het lezen bent – in mijn geval: Grote verwachtingen van Geert Mak, het vervolg op In Europa, nu over de jaren 1999-2019 – en je krijgt er gelijk een hele tv-serie bij cadeau...

Die tweede tv-serie van Mak (20 delen, zondags op Ned. 2), begon met een aflevering over het opkomend Moslim-terrorisme, én de reactie erop in onze contreien. Of hoe langzaam maar zeker alle Moslims gecriminaliseerd werden – en al helemaal als die er met z'n neus te dicht op stond...
Dat overkwam Feycal Cheffou, die keer op keer hardhandig gearresteerd wordt – gewoon, omdat hij tijdens de aanslag op het Brusselse vliegveld Zaventem per vergissing voor een terrorist werd aangezien (‘Niet de man met het hoedje’).
Zo krijg je een beeld van wat het ‘Ministerie van Angst’ met een willekeurige burger kan doen. Het vervult je met een diep wantrouwen tegen die ‘eigen vertrouwde samenleving’...
Als je de uitzending niet gezien hebt, lees je hier meer.

Om wat tegenwicht te bieden aan het heersende anti-Moslim sentiment – de nieuwe pest die door Europa waart (laten we het maar niet over de ratten hebben...) – hier wat muziek die tussen beide werelden zweeft. En ze verbindt.

Eerst een liedje van het debuutalbum Oulad Lghaba! van Asmâa Hamzaoui & Bnat Timbouktou-Foulani. Gloednieuwe Marokkaans Gnawa-muziek:
“Meeslepende trance-muziek gespeeld door moedige vrouwen. Gewoonlijk is het spelen van de Marokkaanse Gnawa-muziek alleen voorbehouden aan mannen. Aasmâa Hamzaoui leerde echter al op jonge leeftijd van haar vader Rachid Hamzaoui de guembri bespelen, een driesnarige basluit. En al vanaf zesjarige leeftijd nam hij haar mee naar zijn concerten.
Op haar debuutalbum ‘Oulad Lghaba’ speelt Aasmâa met een elektrische guembri een moderne, niet-religieuze vorm van Gnawa. Haar spel en leadzang wordt door haar uit vier vrouwen bestaande band ‘Bnat Timbouktou’ aangevuld met koorzang en ritmisch spel op de qraqab of ijzeren castagnette.
Gnawa-muziek wordt van oudsher gespeeld door afstammelingen van West-Afrikaanse slaven die naar Marokko waren gebracht. De mystieke Soefi-orde speelde tijdens ceremonies hypnotiserende, helende muziek om je in trance te brengen.”
(Muziekweb)
Prachtige beelden, waar het plezier – letterlijk – vanaf spat:



Als toegift nog deze geweldige mix van Anouar Brahem – wie kent hem niet:



Waar waren we ook alweer gebleven?
O ja, dus gewoon blijven kijken naar Geert Mak, ‘de geschiedenisleraar die we allemaal graag hadden willen hebben.’ (Financial Times)

zondag 15 december 2019

Eureka! Eureka!

Ik heb het Eureka! Eureka! van Archimedes nagespeeld in bad.
Klaaske en ik maken alle werkdagen de crypto-puzzle ‘In het midden’ van de NRC. Toen ik vandaag in bad lag, meende ik een woord gevonden te hebben. Ik sprong op, Eureka!, gleed uit ... en plonsde pardoes terug in het water – waarbij bij benadering 0,08 ton over de boorden sloeg. Ik voelde m'n botten, maar er bleek niks aan de hand te zijn, hooguit wat kneuzingen...

De Griekse filosoof Archimedes in zijn bad (anonieme houtsnede uit de 16e eeuw).
Rechts de kroon van Hiero van Syracuse, waarvan hij het goudgehalte wilde meten.

Anders dan Archimedes, ben ik daarna niet van vreugde naakt door ‘Landal Sluftervallei’ gaan rennen, ik bedoel, een puzzel in de krant oplossen heeft zijn grenzen. Maar de mijne ben ik dus nog steeds aan het verkennen...
Die puzzel schenkt ons trouwens elke dag veel vreugde. Als we ergens koffie gaan drinken, nemen we hem mee en dan zitten we, pen in de hand, al gauw voorovergebogen ons brein te breken.
En de maker van de puzzel is een hele lepe, een geweldige tegenspeler, elke dag glijden we weer uit over zijn trouvailles – zoals ik in dat bad. Neem de puzzel van afgelopen donderdag:
De opgaaf is:‘Aartsvijand van de Nederlanders’, drie letters, nog geen kruiswoorden.
Mijn oplossing was: ‘rat’ 'k had net iets gelezen over een nieuwe rattenplaag.
Klaaske dacht aan ‘Rus’. Ja, 't is maar net hoe je 't bekijkt...
Maar de oplossing bleek ‘ZEE’ te zijn ... natuurlijk! En tegelijk kwam bij mij dat oergevoel boven... (zie foto onder)
We hebben hier op ons Landal GreenPark ook nog een heel ander bad ... een ‘tropisch zwemparadijs’! Ik ben er, ondanks m'n zwembadfobie, pas een keer gaan zwemmen, omdat een vriendin zei dat het zo goed voor m'n ‘frozen shoulder’ is – de schaduwzijde van het bloggen...
Ik raapte m'n moed bij elkaar, en m'n zwembroek, en ging erheen. Wie schetst m'n verbazing dat het er totaal uitgestoven was, ik had die enorme overkapte ruimte voor me alleen...
Ik zocht vervolgens m'n weg over de tegeltjes, tussen badhokjes en kluisjes ... een heel aparte cultuur is dat. En toen ik uiteindelijk in het water stapte, bleek ook dat heerlijk warm te zijn. En nergens dieper dan 1 meter 30 – dus er was ook geen badmeester.

Na al die jaren van niet-zwemmen, is zo'n puur leeg bad natuurlijk ideaal om jezelf eens uit te proberen. Nou, ik bleek nog steeds die gebrekkige beenslag te hebben... Dus maar gauw weer op m'n rug gedraaid, waarop ik mezelf tenminste drijvende kan houden.
Maar de voornaamste ontdekking was wel ... hoe ik zwaar ik was. Toen ik, na de gewichtloosheid in het water, er na een kwartier weer uitklom, sjouwde ik plotseling met die 0,08 ton. Ga er maar aan staan!
Ben benieuwd of Archimedes dat ook ontdekt heeft: wat de ervaringswaarde van dat verplaatste water is...

De ‘aartsvijand van de Nederlanders’ bij 9 bft, gezien vanuit Strandhotel De Koog.
[klik om te vergroten]


zaterdag 14 december 2019

Lunatic


De maan herinnert me altijd
aan wie ik ben:
een wezen van sterrenstof
tijdelijk verblijvend op aarde
en dat het enige wat telt
mijn essentie is

Niet om draken te verslaan
in auto's te racen
niet om in de keuken te staan
of gedichten te schrijven
maar om heel dicht
bij mijzelf te blijven

En al die avonturen hier
die me zo vreselijk bezighouden
me kluisteren aan dit bestaan
worden me geschonken om niet –
een herinnering in de avonduren
bij het slapen gaan.

donderdag 12 december 2019

Zeekaart


Zie mij zien wat ik zag
voel mijn gevoel met je antenne
weet mijn weten onwetend
voorbijgaan in de wind van de tijd

Hoor mijn oren horen -
it's bluetooth, man -
mijn charme charmeren
mijn ongelukken gelukken

Aan het strand is het hoogwater
beneden de wolken, zee, aarde
kijk! de contouren van Europa...
de grote verwachtingen van Mak

En dat komt allemaal samen
in een woordloos bewustzijn.
de woorden afgeroomd,
de beelden afgebeeld

De lucht is gebroken
de maan hoog aan de hemel
staat nu ook hoog boven Europa
de contouren van de macht

donderdag 5 december 2019

Das Narrenschiff...

Net toen ik over Zakir Hussain wilde schrijven, kwam er een droom boven. Zodat het verhaal over tabla fenomeen Hussain – hier in samenspel met Dhafer Youssef en klarinettist Husnu Senlendirici – even naar de achtergrond verdween.

Ik droomde dat ik zou optreden met m'n klarinet. Maar op het moment dat ik het koffertje opende om m'n instrument te pakken, besefte ik dat er iets mis was ... m'n klarinet?? Want ik had in tijden geen klarinet meer gespeeld, die ligt al jaren ongebruikt bovenin een kast, met lekkende kleppen en een dito riet. Al vijfentwintig jaar...
Ondanks die twijfel besteeg ik in mijn droom toch het podium, en toen ik daar rond liep, bleek mijn 'klarinet' een plastic altblokfluit te zijn – waar ik wel aardig mee overweg leek te kunnen...

De laatste keer dat ik op m'n klarinet speelde was op onze woonboot ‘Hobbitstee’. Ik zou toen een demonstratie geven van m'n kunnen ... voor ons blokfluitclubje van vijf, waar we toen al een tijdje mee samenspeelden, Klaaske en ik op plastic instrumenten...


Ons varend ensemble bij de kajuit...

Het waren avontuurlijk tijden. Wij vijven kenden elkaar van de sessies van Maarten in de tachtiger jaren én we speelden allemaal een instrument – niet persé een blokfluit: Klaaske en Rien speelden beiden piano, Hans speelde blokfluit en nam zijn tenor mee (zie boven), Ton zong prachtig boventonen en ik speelde van huis uit klarinet.
Maar de blokfluit was voor ons dé uitkomst om samen te spelen – en dat ‘spelen’ ook nog in meerdere betekenissen. Want we hadden ook reuze veel plezier.

Meestal kwamen we bij elkaar op het motorjacht van Ton – waar hij op was gaan wonen sinds hij van zijn vrouw (en hun woonboot) gescheiden was. Het was een pracht van een jacht, niet groot, maar wel van alle gemakken voorzien. Binnen was genoeg ruimte om met z'n vijven te spelen, verder was nog een keukentje en achterin een kooi.
Als we afspraken, gingen we eerst samen uit varen ... over het IJ, over het Amsterdam-Rijnkanaal (berg je!) en verder door allerlei watertjes en plassen. Dan legden we ergens aan en gingen aan 't spelen...


Rien en Hein in volle concentratie...

Hoe we het met elkaar uithielden daar op die 35 vierkante meter, weet ik niet meer - het was ook geen lang leven beschoren... Toch gaf het musiceren – het improviseren, moet ik zeggen – ons aanvankelijk plezier. En na afloop dolden we dan met elkaar, en als het te bont werd, riep schipper Ton tegen de belhamel: “Jij gaat te water!”
Ton had een groot hart en gaf ons een warm onthaal, een goed en welvarend gastheer...
Maar op den duur bleek dat het sommigen niet om de ‘vermaeckelijkheid’ ging, maar om serieus musiceren. Er werd muziek uitgezocht, er werden accenten gelegd en we gaven elkaar aanwijzingen, ieder vanuit zijn eigen specialisatie. En op het laatst componeerde Hans zelfs stukjes ... die we niet bleken te kunnen uitvoeren op de blokfluit – ook al hadden Klaaske en Rien dan jaren les gehad op de piano en ik op de klarinet (zoals ik eerder op dit blog heb beschreven).

Terug naar die laatste keer met ons blokfluitensemble, op woonboot ‘Hobbitstee’.
Daar stond ik dan, om een demonstratie te geven van mijn kunnen op de klarinet, als ‘solist’ voor het front van de troepen... Het enige wat ik er achteraf nog van weet is, dat ik m'n klarinet – waarop ik vanaf mijn vijftiende speelde – daarna nooit meer heb aangeraakt. Maar eigenlijk moet je mij ook niet in de schijnwerpers zetten – en door mijzelf al helemaal niet...
Het was rond die tijd dat ons clubje ophield te bestaan.
_________________

Zoals gezegd, gaat de Shake v/d Week  dus over Zakir Hussain, die met Husnu Senlendirici en Dhafer Youssef speelt op de Schlossfestspielen in Ludwigsburg.
Ze spelen eerst het nummer Nasikabhushani  – de naam van een raga uit de Zuid-Indiase muziektraditie, las ik:



Zouden die droombeelden en herinneringen losgewoeld zijn nadat ik Zakir Hussain hoorde ... zie het plezier waarmee hij hier speelt, zijn gedrevenheid, zijn bescheidenheid...
Of was het misschien klarinettist Husnu Senlendirici, als een overjarig rolmodel...

Voor de liefhebber hieronder het complete concert Sounds Of Mirrors Live:

dinsdag 26 november 2019

Kruipen in het hoofd van Willem van Genk

'Jij zit in je hoofd!'
Dat is zo'n beetje het ergste wat je tegen een 'mediterende' kunt zeggen, want we weten: zo iemand 'hoort' in zijn hara te zitten, of misschien wel in z'n hart... In elk geval ergens diep in z'n binnenste, en niet in zijn brein.
Als schouwtoneel van onze persoonlijkheid - van ons denken en onze emoties - is ons brein inmiddels steeds verfijnder in kaart gebracht, vanuit de aanname dat wij dat zijn.
Des te opmerkelijker is het dus dat in meditatiekringen een diametraal ander accent wordt gelegd - en een groot vraagteken wordt gezet bij zo'n aanname. De impulsen en de signalen die onze 'processor' afgeeft zijn namelijk niet 'neutraal', maar blijken - door de 'ik'-betrokkenheid, zeggen we dan - voedingsbodem voor veel misverstanden en conflicten. Waarmee, zoals Maarten Houtman het uitdrukt, 'de kink in de kabel gekomen is...'

Zondag toog ik met Emilie naar de Hermitage - het voormalige ‘Diaconie Oude Vrouwen Huys’. Ik las dat daar in 1860 de eerste centrale verwarming ter wereld werd aangelegd (!) - begrijpelijk, trouwens, wat moet dat een vochtige hol geweest zijn...
Dezer dagen biedt de Hermitage onderdak aan de tentoonstelling Woest, gewijd aan het werk van Willem van Genk, van wie gezegd werd 'dat hij in z'n hoofd zat' en louter van daaruit werkte - alsof hij al tekenend wiskunde sommen aan het maken was of repeterende breuken - of misschien wel op molentjes liep.

Het werk van Van Genk is ondergebracht in de krochten van het voormalige tehuis voor oude besjes, daar waar vroeger de keukens waren. Een ruimte waar je sowieso al claustrofobisch van wordt... Laat staan met dat overvolle, afgeladen werk van Van Genk - waar geen rustpunt, geen zonnevlek, in te vinden valt, maar dat uitpuilt van een chaos van dingen...
Als Van Genk het nog had mogen meemaken (hij stierf in 2005), had hij beslist ook alle wanden en plafonds van de tentoonstellingsruimte van streepjes voorzien...

Aan de begin van die ruimte stond de blikvanger van de tentoonstelling: de buste van Van Genk, met hersens die wemelen van zijn lievelingsvoorwerpen. Daar middenin de letters W-O-E-S-T.
Het geheel is met een filmprojectie tot leven gebracht:


Vlak om de hoek hangt zijn 'Panorama van Moskou', een universum op zich, vol met minuscuul gearceerde bouwsels, krioelende mensen en een lucht die ook niet leeg mocht zijn...
LEEGTE lijkte de grote angst van Van Genk te zijn, elke vierkante millimeter is ondergesneeuwd, in een orgie van dingen, dingen, dingen, dingen...

Willem van Genk, Panorama van Moskou [klik om te vergroten]

De tentoonstelling liet me beslist niet onberoerd: ik voelde me een beetje wegtrekken, mijn knieën begonnen te knikken en ik moest gaan zitten. Gelukkig stonden er hier en daar zitkubussen.
Daarna toch nog maar even verder gekeken, ik belandde bij een nis met een bonte verzameling zelfbouw trolleybussen, volgeplakt met verpakkingswikkels en verbonden met kriskras aan stroomdraden, in een onbeschrijfelijke chaos... Een video liet zien dat in het huis van Van Genk dezelfde chaos heerste.

Toch was er één werk wat me ontroerde in z'n simpelheid en waar ik een beetje van tot rust kwam. Enigszins verloren hing daar, temidden van de hectiek, deze prent aan de wand:

De Steeg, Middachter allee

Het zou een David Hockney kunnen zijn, dacht ik... Hier werkt Willem van Genk's mathematische orde haast bevrijdend - omdat hier ook leven in zit...

Een oordeel over het werk van Van Genk durf ik niet te geven. Zijn toewijding, zijn drang om zich te uiten, lijken onvoorstelbaar... Waarbij je een fascinerend universum voorgeschoteld krijgt - zijn liefde voor het leven.
Helaas lijkt hij niet toegekomen te zijn aan wat voor hem de aanzet tot die uiting was - voor ons allen de grote opgave.

Hink-stap-sprong naar de muziek. Maar wel iets om stil van te worden...
Als  Shake v/d Week  het Syrische Sufi Ensemble Al Kindi, met 'Meditatie': 




woensdag 20 november 2019

Tiësto of Nusrat Fateh Ali Khan - of de hang naar het exotische...

'We Want Old Tiësto Back', zo heet de club die deze video in 2015 op YouTube gezet heeft. Ik zou me daar eigenlijk bij aan willen sluiten - de klanken van 'Open Your Eyes' verrasten me onlangs niet alleen, maar deden me shaken zoals ik in tijden niet gedaan had...
Back tot 'Old Tiësto'?
Feit is dat ik een flinke verzameling cd's van hem heb, zo'n 10 jaar geleden kocht ik de nieuwste zodra die uit was... De serie 'Magic' is daar de basis van.
Dus de  Shake v/d Week  zal deze keer geen verrassing zijn, hier is ie:

 

Er waren tijden dat Tiësto in ons meditatieclubje bij het shaken hoogtij vierde. Ik hoef er maar aan te herinneren hoe onze lieve Ellen zich tot Tiësto fan ontpopte...
Misschien is er sindsdien wel te veel naar het harmonieuze en het exotische gezocht - maar dat raakte op zeker moment ook uitgeput.

Het voor mij beslissende moment was dat ik ontdekte dat mijn rechter arm - die sinds een paar weken 'in therapie' is, tot jaloezie van de linker - zich bij het shaken plotseling liet meebewegen.

Maar ik blijf van het contrast houden, en laat 'het harmonieuze en het exotische' toch nog even met me mee meewandelen, in het 'Prayer to Allah' van Nusrat Fateh Ali Khan - waar 'ecstasy' moeiteloos overgaat in gebed...



Hieronder hoor en zie je Nusrat Fateh Ali Khan nog eens live, tijdens een optreden in Yokohama, Japan in 1992, met Mustt Mustt. Om af te kicken...

vrijdag 15 november 2019

Het bankje van Gino Severini

Mijn vriend Rien bezocht gisteren het Stedelijk Museum en zond me na afloop dit mailtje toe, om me te attenderen op het bankje linksonder op het schilderij:
Hein, wist jij dat het bekende mediatiebankje al in 1927 werd gebruikt. Het staat op dit schilderij van Gino Severini met als titel “moederschap” uit 1927, gezien in het stedelijk museum op 14 november 2019… Maar misschien was het toch in eerste instantie een voetenbankje??
Gino Severini, Maternité, 1927. Stedelijk Museum Amsterdam

Inderdaad heel, heel bijzonder, dit 'Seiza'-meditatiebankje - dat ik duidelijk als het mijne herken, het bankje waar ik vele jaren op heb 'gezeten'...
Hoe is dit mogelijk... op een schilderij uit 1927...
Het bankje staat er ook bij alsof het vergeten is - iets dat mij regelmatig overkomt... Maar dat vind ik nog geen reden om het een 'voetenbankje' te noemen, Rien, dat vind ik een ontheiliging...
Even speelde de gedachte door m'n hoofd morgen met een Stanley mes naar het Stedelijk te gaan en dat stukje van het doek af te snijden - het is tenslotte mijn rechtmatige eigendom. Maar als voormalig suppoost weet ik wat de gevolgen zijn...

Nog sterker: ik heb op dit blog geschreven dat het 'Seiza'-bankje een Japanse vinding is, die we te danken hebben aan Okada Torajiro, de 'Meester van de adem'. Dan vraag ik me af: hoe komt zo'n Italiaan eraan, is hij in Japan geweest? Ik kon daarover niets vinden...

Theo van Doesburg noemde, in het tijdschrift 'De Stijl', de stijl van Gino Severini 'psychische Kubisme', waarin "alleen de psychische indruk van de uiterlijke realiteit door de samenstelling van lijn- en kleurvormen is gegeven."
Bovenstaand werk stamt overigens uit een niet-abstracte periode, Gino Severini maakte in de jaren twintig 'een serie zeer herkenbare litho's voor het Bauhaus in Weimar,' las ik.

Tijd om even over te schakelen op de  Shake v/d Week :



Het eerste wat me opviel is dat ze daar in Mali geen voetenbankjes gebruiken. Een hele geruststelling...
"When I get to Heaven, I'm sure I'll be hearing this tune on the muzak....," las ik op YouTube als commentaar op deze song...
Als extraatje kun je hieronder zoon Vieux Farka Toure "Ai du" live zien spelen @ Joe's Pub:



Terug naar Gino Severini - Rien, you hit the core, 'psychisch Kubisme' lijkt me helemaal mijn stijl. Ik ga morgen direct naar het Stedelijk!

zaterdag 9 november 2019

Post uit Mali, Nepal en Rommeldam

De week begon met een bijzondere ontmoeting bij Kwekkeboom met Casta, zen vriendin van de Huiskamergroep – we kennen elkaar al sinds 1982, uit de groep van Maarten Houtman in het Mozeshuis.
Zij vertelde dat ze in een vorige aflevering van ‘Shakingzen’ geluisterd had naar het liedje Fanta Damba (“Here I pay hommage to the great Diva of Malian song, Fanta Dama”) van Habib Koité - en haalde een platenhoes te voorschijn van ... Fanta Damba – dezelfde van hieronder.
Daar dient hij als cover van het liedje ‘Tara’, waarbij Fanta Damba begeleid wordt door Mady Tounkara op kora:



De lp stamde nota bene uit de jaren zeventig. Casta kocht hem toen naar aanleiding van de reisverhalen van vriend en Mali-pionier Herman Haan. In haar huis hangt sinds die jaren een doek van de uit ‘adobe’ (leem) opgetrokken Grote Moskee in Djenné, Mali – zie haar foto hieronder. [1]

Malinese afbeelding van de Grote moskee van Djenné in Mali, een van de hoogtepunten van de architectuur uit de Sahel. Het is het grootste van adobe gemaakte gebouw ter wereld en heeft een oppervlakte van 50 bij 50 meter. Het gebouw wordt elk jaar opgeknapt met nieuwe lagen leem, wat gebeurt onder leiding van de Bareys, een 15e-eeuwse kaste van bouwer-magiërs.
[klik om te vergroten]

De tweede verrassing v/d week ontvingen Klaaske en ik uit Nepal, waar de onvermoeibare Liesbeth op haar ‘Sponsorreis Kinderen Nepal’ dit filmpje schoot, recht tegenover de chantende monnik gezeten – East meets West:



En dan is er post uit ... Rommeldam. Daar hoort een verhaaltje bij:
Als sinds mijn vroege jeugd ben ik een groot fan van heer Bommel – een lieve tante uit Rotterdam (lees het verschil...) knipte de strip voor ons uit de NRC. Vijfenzestig jaar later, ben ik nu al maanden de strip-brede uitgave ‘Alle verhalen van Olivier B. Bommel en Tom Poes’ aan het (her)lezen via de OBA. En ik lach me echt een kriek – en ben soms bijna geschokt door de profetische blik van Marten Toonder. En dan zijn taalgebruik ... fenomenaal...
Ik hoop er zo nu en dan een episode uit te lichten voor op dit blog.

De eerste is uit Het Spijtlijden, waarin de hele Rommeldamse bevolking zich de haren uit het hoofd trekt van spijt. Boosdoener is de Zwarte Zwadderneel, die in zijn heilzame zendingswerk het drinkwater heeft besmet met spijtgrein, om van de bevolking berouwvolle zondaars te maken.
De besmetting begint met een woedeaanval, gevolgd door een verpletterend berouw, waarbij men haarfijn schouwt wat een leven lang zoal niet door de beugel kon...
Zo kwam het dat stadszielkundige drs. Zielknijper, onzeker ter been door een aanval van spijt, met zijn fiets onder de Oude Schicht van heer Bommel kwam. De scène die daarop volgt, lees je hieronder (waarbij ook stadsfenomenoloog prof Prlwytzkofski van de partij is, een van de weinige mensfiguren uit de Bommel saga):

[klik om te vergroten]

Als shake v/d week een onvervalst stukje New Age-muziek: El-Hadra van Klaus Wiese:



Als je de hele Cd wilt beluisteren, kan dat hier (ik ga er nu ook op shaken): https://www.youtube.com/watch?v=IgHrdbL3Tpg

________________________________

[1] Coïncidenties horen in een voetnoot: in diezelfde jaren reisde mijn broer Meino, samen met filosoof Fons Elders, naar Mali voor een expeditie naar de Dogon - zie op dit blog Warme muziek uit Mali.

woensdag 6 november 2019

De Himalaya boven ‘Noord’

Nostalgische aanblik van majestueuze reuzen in een mij onbekende wereld...
[klik om te vergoten]

... uitzicht over 'Noord', shakend op m'n balkonnetje op woensdag 6 november
{klik om te vergroten]

Zoek het verschil tussen beide plaatjes...
Wat is nu ‘mooi’? ‘Mooier’ durf ik niet te zeggen...

Het is vooral de stilte en het onaangeraakte wat het berglandschap zijn schoonheid geeft ...  adembenemend...

In ‘de hemel boven Noord’ is het de stemming die bij je binnenkomt - als van een coulissen landschap met een continu wisselende achtergrond. De steeds wisselende gezichten van de hemel zijn als het ware met een gevoelig penseel vastgelegd, in een bijna menselijk drama - waar het Himalaya berglandschap van een ‘onaardse’ schoonheid is, in zichzelf verzonken, in diepe meditatie.

Die aanblik van de Himalaya ontvingen we via onze vriendin Liesbeth van 't Hoff. Zij zit in Nepal voor haar 'Sponsorreis Kinderen Nepal Liesbeth' (NB de link werkt alleen op Facebook).
Ook het onderstaande filmpje is van haar afkomstig. Daarop kun je zien hoeveel vreugde ze die kinderen daar bereidt met de 183 ‘scholarships’ die ze met bloed, zweet en tranen bij elkaar bracht...



Terug naar het stadse leven, hier en nu, met als  Shake v/d week  een nummer uit Electric Sufi van Dhafer Youssef - voor vanavond bij de Tao-zen Huiskamergroep.



-------------------------------
Na afloop van de avond
-------------------------------

... en dan was er nog de muziek die gisteravond spontaan bij ons ‘inbrak’ onder het zitten: Trinity van George Gurdjieff, uitgevoerd door het Gurdjieff Ensemble. Dit vanwege het feit dat mijn iPhone op ‘spraakbesturing’ overgeschakeld bleek te zijn. Was het onze meditatiekat misschien die wat miauwde?
Hierbij.

woensdag 30 oktober 2019

‘Je weet niet hoe het verder zal gaan...’

“... dat is voor jou heel moeilijk,” zei Maarten Houtman[1] een keer tegen me.

Zoals vaker, begreep ik instinctief wat hij bedoelde. En dat hij – ook hier – precies de vinger op de zere plek legde. Maar aan de oppervlakte was ik verbaasd, van: waar heeft hij het over...
Die discrepantie betekent gewoon dat je nog vele jaren van onderzoek voor de boeg hebt ... om dat vergeten inzicht te laten rijpen.

Mijn vraag naar goed en kwaad, mijn boom der kennis, was ooit – vele jaren daarvoor – plotseling bij me opgekomen, als een jonge loot vanuit de grond van mijn leven: ‘Is dit nu goed, of niet goed?’
Die vraag werd de leidraad van m'n denken, van m'n leven: ik durfde niet meer spontaan te doen, eerst moest alles daaraan afgemeten worden, beoordeeld, gewikt en gewogen. Achteraf, als terugblik op wat ik gedaan had. Maar ook vooruit. Want kennis is vooruitzien, voorspellen, je denkt te weten hoe het zal gaan...
Ik was een koffiedikkijker geworden, kijkend in de glazen bol van m'n kleine wereldje – alsof het leven daaraan afgemeten kon worden. Wat een arrogantie eigenlijk – als het niet zo angstig was...

Ik vroeg Maarten later of al dat denken nu voor niets geweest zou zijn, of dat het zich nog zou ‘terugbetalen’.
‘Dat weet je niet,’ antwoordde hij. Mij de stille hoop gevend dat al die inspanning, dat halve leven, niet om niets geweest zou zijn...

Als je dan toch een keer spontaan handelt, spontaan lacht, kun je je geluk niet op: kijk, ik leef...


Als je de tekst leest die vermeld staat bij Wara (‘de leeuw’), het openingsliedje van Kharifa, de nieuwe Cd van Habib Koité (zie de vorige keer), ga je je afvragen of die vraag naar goed en kwaad, dat hele bijbelse getob, gewoon geen luxeprobleem is, een cultuur gerijpt op de tronk van de ‘Westerse’ beschaving:
The population of Bamako, the capital of Mali, is rising day by day, swollen by people from the North and centre of the country who come to Bamako seeking refuge and security.
There are huge traffic jams, where the black smoke from car exhausts mixes with the ambient dust. It's as if there are smoke machines around the lamp posts.
In this atmosphere swarm unoccupied and rootless youngsters whose password is: «Making Do». I gave a name to this hustle and bustle «WARA».
This «Wara» environment symbolizes all the evils that afflict the people such as the poverty, idleness, squalor, disease. Here, life is a struggle every day.
A Bambara proverb says: «The living fly off with the wings of the deceased».
We must face the Lion!!  
We eindigen dit hoofdstuk met deze splinternieuwe clip van het album ‘Kharifa’: Fanta Damba:
“Here I pay hommage to the great Diva of Malian song, Fanta Dama, by playing as an instrumental, the eulogy of the knight and his horse travelling to the battle front with pride and determination.” 

______________________________

[1] https://www.maartenhoutman.nl/

woensdag 23 oktober 2019

Habib Koité & Bamada, in ‘Fatma’

We beginnen met een clp van het splinternieuwe album van Habib Koité & Bamada: Djiguiya ...
De Cd is onderweg van het Muziekweb naar de OBA, waar ik h'm op kan halen.


... om dan gelijk life over te schakelen op een clip van oudere datum, met de  Shake v/d Week : Fatma



Goede wijn behoeft geen krans, luister en kijk naar deze Malinese rock legende – het plezier spat eraf:
“Habib Koité’s reputation as a guitar player has become almost mythical combining rock and classical techniques with Malian tunings that make the guitar sound like a kora or ngoni.” – The New York Times
Eerlijk is eerlijk, nog niet zolang geleden heb ik veel langer bij 'Fatma' en Habib Koité stilgestaan: zie http://www.shakingzen.nl/2018/09/warme-muziek-uit-mali-van-habib-koite.html

donderdag 10 oktober 2019

Een dagje naar het strand

Google Maps Tijdlijn 5 okt 2019. Rechts een iPhone screenshot detailkaartje.
Onze Stichting ‘Zen als Leefwijze’ kreeg, als ‘firma’, van Google een ‘speld’.
 [klik om te vergroten]

Klaaske en ik zouden zaterdag een dagje naar het strand – Castricum was alweer een tijdje geleden. Bij de strandovergang werd druk gebouwd: een hotel...

Op de terugweg raakten we op de A10 in de file, vanaf Molenwijk tot Durgerdam. De IJtunnel zat potdicht... Als finale sukkelden we drie kilometer stapvoets precies achter ons huis langs, zonder het te kunnen bereiken – zie het detailkaartje: ‘Lopen, 3 km, 55 min.’, aldus de bevinding van Google Maps Tijdlijn...
Gelukkig konden we bij de afslag Durgerdam ongehinderd door naar de Landmarkt. Na deze rust- en plas(!) pauze, ging het dwars door Waterland via Zunderdorp terug naar huis. Achterom.

Nu had het gedetailleerde bericht over de te verwachten stijging van de zeespiegel met 85 cm in het jaar 2100 – zie NRC van 30 september – me al danig van m'n stuk gebracht. En de bizarre discussie daarna over drijvende huizen...
Zou ik de auto niet gewoon laten staan? Immers, zo'n impuls was er al in de tachtiger jaren. Ik sprak Maarten Houtman daar toen op aan: dat ze in een auto reden... “Maar we hebben h'm gewoon nodig, Hein,” zei hij (Hanna's Kangoo was inderdaad een bedrijfswagen).
Maar ... toen we het zelf eenmaal konden betalen, zwichtten wij ook. Die ongekende vrijheid...
Totdat je in zo'n file terechtkomt, zoals nu, dat zet dat gevoel van vrijheid weer op z'n kop...

Zo komt de beschikking van het lot je te hulp: je loopt gewoon vast. Niks idealisme, niks ‘gevoel van urgentie’... Nee, gewoon: STOP! Game over.
Er zullen nog wel een heleboel na-rondes zijn, wellicht rondes door Nederland... Of gewoon even boodschappen doen omdat het zo nat is. Maar het kwartje is gevallen...

Het zal verder wel gaan als met elke verslaving: het doorbreken van de waan... Die je voorspiegelt wie je droomt te zijn: een mens met macht over de techniek, macht over de natuur ... over zijn eigen natuur.
Was het maar waar... Kijk eens wat het ons gebracht heeft, de aarde hangt aan een zijden draadje...
Gelukkig weerhield Klaaske me er gisteren van om, op weg naar het wekelijkse meditatieavondje van de Huiskamergroep, ‘voor deze ene keer’ toch de auto te nemen. Omdat het zo plensde van de regen...
Het werd de paraplu, die Casta en mij nog enigszins droog naar de Metro Noord bracht. Wij blij – shaken, not stirred.


De  Shake v/d Week  is Azawade van Vieux Farka Touré en Idan Raichel: samen het 'Toure-Raichel Collective':

 

En in onderstaand fragment zie je ze nog spelen ook...




woensdag 25 september 2019

Tarkovsky quartet: "Le temps scellé: Mychkine"


Jij bent mijn vernauwing,
de zeef waar mijn wereld doorheen valt,
mijn bril van een zonnige kijk

maar telkens is er dat nabeeld,
mijn tunnelvisie van de herinnering,
mijn angst voor het onvoltooid leven

kon ik lachen met de dikbuikige Boeddha,
huilen om mijn Verzegelde Tijd,
verwachten wat het leven in petto heeft...




De  shake v/d week  is al eens langs geweest: Tarkovsky kwartet - betoverende beelden - het blijft zielssnijdende muziek.

Wie weet of ik in Eye Tarkovsky nog eens aan ga kijken...

donderdag 19 september 2019

De wereld delen... (improvisatie)

Huisje 20 - Klaaske op de bank

Terwijl het vuur regent in de wereld om ons heen: de Amsterdamse drama's – in de burgermeesterswoning, die laffe maffia aanslag – de Saoedische olievelden die in brand staan, branden in de Amazone en op Borneo..., zitten Klaaske en ik hier op ons vakantiepark, diep verscholen in het konijnenhol van huisje 20 – de langorige buren dartelen on ons heen, verder zie je niemand.

Ja, wij zagen hier verleden week boven het Zuidlaardermeer ook een ‘vuurregen’, maar die was meer kosmisch van aard...
Ik nam elke dag een foto van het meer, het was verbluffend hoe het licht, de lucht, de stemmingen, wisselden. Toch denk je wel eens: alweer dat meer... Maar niet die bewuste dag, donderdag 12 september, toen muteerde de hele wereld. Inclusief het meer.

Maar aan deze foto, een half uur later genomen, zie je dat niet meer ... alweer dat Zuidlaardermeer...

Donderdag 12 september

Onze veertiendaagse sessie hier zit er nu bijna op.

In de ‘Jezelf een kans geven tot inzicht te komen', zegt Maarten Houtman iets heel opmerkelijks over de lijfelijke aanwezigheid van de ander. Heel relevant, als je ziet hoe wij de wereld tegenwoordig met z'n allen ‘delen’: we telefoneren, skypen, chatten, emailen of whatsappen met elkaar. Heel gewoon.
“Je kunt merken dat directe aanwezigheid van jezelf en de ander heel belangrijk is. Dat brieven, geschriften, e-mails, je daarin niet verder helpen. Want er ontbreekt iets – daar ontbreekt de lijfelijke aanwezigheid van de ander.
Want in die lijfelijke aanwezigheid is een geheim, een geheim wat je niet kent, maar wat je wel kunt ervaren. Dat maakt het voor onze gewone begrippen heel moeilijk.”
Iedereen die wel eens in een kring heeft ‘gezeten’, zal kunnen beamen dat daaruit een intensiteit ontstaat die je op je eentje meestal niet lukt. Zodat de aandacht geen moment uit je weg is.

Huisje 20 - Hein achter de computer
Vanochtend zagen we dat er aan de voorkant, aan de rand van ons ‘gazon’, een jonge berk was geveld. En het bleek dat we nog meer buren hebben: ... bevers. Wat je noemt: ‘knaagdieren’... (ik las dat konijnen daar dan weer niet onder gerekend worden, maar onder de ‘haasachtigen’).
Ongelofelijk wat wat zo'n beest(je) klaarspeelt, een echte schilmachine!

Zo blijft de natuur ons hier verrassen, op allerlei niveau's, ook al lijkt Drenthe dan saai en dichtbij. Maar misschien zit het geheim wel in dat ‘nieuw’ blijven zijn, blijven kijken. Iedere dag is anders.




 

donderdag 12 september 2019

Uitzicht met meteoriet

 Voor Klaaske , met wie ik het allemaal mocht aanschouwen...


Het Zuidlaardermeer, donderdag 12 september

Donderdag rond 3 uur besloten Klaaske en ik onszelf te trakteren op koffie met appeltaart in Paviljoen De Bloemert aan het Zuidlaardermeer, vlak bij ons om de hoek. We kozen een tafeltje met uitzicht op het haventje, waarachter het meer ligt.



Terwijl we daar zo naast elkaar zaten, was er in de lucht plotseling een grote groen-blauwe vlam, die met grote snelheid voortbewoog. 'Een vuurpijl' was ons eerste gedachte - tot het verschijnsel even zo snel weer hoog achter de wolken verdween, ons in grote verwondering achterlatend. Het had misschien één of twee seconden geduurd.
Hoewel we het dus direct 'thuis' probeerden te brengen, had het fenomeen de indruk achtergelaten van iets wat buiten alle kaders viel, een flits vanuit een andere, onaardse orde, die al onze wetten, al ons weten trotseerde.

Later lazen we op nu.nl dat het een grote meteoriet geweest moest zijn, met een doorsnee van minstens een meter en een snelheid van 'tienduizenden kilometers'. Zijn spoor was over heel Nederland te volgen geweest, met een foto van een dashboard cam, die 'een witte bol' registreerde - wij zagen dus heel duidelijk kleuren.

We hebben er later bij stilgestaan hoe al deze omstandigheden samengekomen waren: de keuze van handeling, van plaats en van tijd, en wij die daar kwamen en samen zaten, in de verte keken ... en het beiden mochten aanschouwen. Hoe is dit mogelijk, vraag je je af, zoveel keuzes en toevalligheden die samen hierin uitmondden...

Vandaag - vrijdag - was het uitspansel leeg, maar nog even mooi als altijd...

Vrijdag 13 september [klik om te vergroten]


_____________________

Er is nog net tijd voor 15 minuten Sher Ali Mehr Ali, heerlijke muziek om op te shaken:



donderdag 22 augustus 2019

De golfbaan van de aandacht II

'Diwan Of Beauty And Odd', 4-11-2016 in het Concertgebouw (foto Ingrid Bakker)

In huis draaide mijn denkwerk als een 'clockwork orange'
gedachten die ik eenmaal gedacht heb liggen muurvast...
om eeuwig mee te gaan draaien in mijn homeplanetarium.

Maar buiten gekomen bracht de zon licht in de duisternis
de weidsheid van de polder opende zich 'mind blowing',
mij tegemoetkomende auto's weken uit, drie op een rij.

In de verte ruiste de snelweg in mijn kunstmatig gehoor
elke stap die ik neerkwam dreunde door – dat was echt...
fietsers suisden met een gemakkelijke pedaalslag voorbij.

Om de hoek van de golfbaan begon (ik) alles los te laten –
en hoor Maarten zeggen: ‘vóór alles komt het erbij blijven
...een gedacht die ik in dit leven goed vast hoop te houden.

De Shake van de Week is 17th Flyways uit ‘Diwan Of Beauty And Odd’ van Dhafer Youssef.




vrijdag 16 augustus 2019

De golfbaan van de aandacht

Klaaske's geheime aandachtswapen - laat 'Dr. Who' Poetin het niet horen... 

‘De wereld is vol van grote lichten, maar de kleine mens bedekt dat met zijn hand.’
Rabbi Nachman

 voor Casta 


De maan is achter de liftschacht verdwenen,
ik wacht hier terwijl zij terugkomt
om dit deel van de hemel te verlichten

'k Heb even gekeken, ze is nog niet terug...
welke zielen zullen haar daar aanschouwen
het is een vreemde wereld, voor mij onbekend

Nog even gekeken - komt zij wel terug...
of is ze nu achter gindse wolken verdwenen?
Kan ik wel leven zonder haar ondermaanse?

JA!! Ze is weer terug!
Nu kan ik verder dansen!

... te vroeg gejuicht...

Eerst nog een halve bol achter de dakrand,
verdween zij toen achter een donkere wolk.
Dag maan.




dinsdag 13 augustus 2019

De grote en de kleine reis II

 Voor Diana - hoe vaak zijn we elkaar al niet tegengekomen... 


De haven van Hong Kong - wat ‘Wierookhaven’ betekent.

“En, heb je al een nieuwe wereldreis gepland? Nu kan het nog, joh!,” zei Maarten Houtman eind 2010 tegen me, in die laatste maanden dat hij er nog was. Ik had net die grote reis met de Trans-Siberië Express achter de rug, met een trektocht door Mongolië, eindigend in Beijing - in China, het land van m'n kinderdromen...

Ik liet me dat geen twee keer zeggen - hij kon het ook geen tweede keer meer zeggen, begin 2011 overleed Maarten. Ik zag het toen bijna als een heilige plicht...
Zijn overlijden, dat ik van vrij nabij meemaakte, had een diepe indruk op me gemaakt - en het had een grote leegte achtergelaten...  De wijde wereld ingaan, ons schouwtoneel in dit leven, trok me meer dan ooit aan.
Een half jaar later vertrok ik met het vliegtuig naar Beijing, waar m'n vorige reis geëindigd was.

Er waren een paar reisgenoten in m'n Djoser groep met wie ik Maarten's overlijden kon delen en die met me meevoelden, mijn reisleidster Antoinette van de Trans-Siberië Expres voorop - ik had haar bewust weer opgezocht, voor haar was de Tao iets dat ze met anderen wilde delen.
Zo kwam mijn ‘kleine’ reis in het perspectief van die ‘grote’ reis te staan, die reis die ons meevoert door de eeuwigheid, ver voorbij ruimte en tijd. En die alle avonturen die volgden in een perspectief plaatste dat ik nooit had gezocht - nooit had kúnnen zoeken.

Weer thuisgekomen, stopte ik veel tijd in een PowerPoint presentatie, om met foto's en verhalen de reis te kunnen herbeleven. Die droeg ik op aan Maarten, de geestelijk vader van de kleine - en van die grote reis die ik in het hart ging dragen:


Klaaske en ik besloten het als motto te gebruiken voor de nieuwe reis die wij aan het maken zijn door de ongelooflijke rijkdom die hij ons achterliet - en waarmee hij ons een tweede leven en beleving gaf: de website www.maartenhoutman.nl

Ik heb al eerder geschreven over mijn blijdschap toen ik met mijn reisgezelschap in Hong Kong geraakte, na een tocht dwars door de binnenlanden van China, en daar ‘Thalassa, Thalassa!’ uitriep - zoals het reisgezelschap van Xenophon in Klein-Azië - bij de aanblik van de Grote Oceaan. Die ik na mijn reis naar Californië in 2004 nu van de andere kant zag...
Maar het was ook de diepe indruk die die ongelooflijke metropool op me maakte waardoor ik in extase raakte - Hong Kong zien en dan stervan...

Hier nog wat beelden van die kennismaking voor het leven - die in deze dagen van de grote worsteling om de vrijheid daar, nog een extra dimensie krijgen.

Een duizelingwekkend uitzicht op Hong Kong - bijna ‘Het Hemelse Jeruzalem’...

Tocht per sampan door de ‘buitenwijken’. Op de 360 graden foto komen mijn reisgenoten links en rechts bij elkaar...

Ik sluit af met muziek van mijn kameraden van het Silk Road Ensemble, dat ik al jaren volg op hun muzikale reis oostwaarts - in de hoop zo ooit weer in het land van mijn dromen te komen...
Ze spelen Kinan Azmeh's "Wedding" - met een vreugde en een muzikaliteit, die een betere wereld voorbereidt...

 


dinsdag 6 augustus 2019

‘De grote en de kleine reis’

Dezer dagen, waarin het nieuws bol staat van lhbti's, Canal Gay Pride en andere roze dingen, moest ik plotseling aan die prachtige mythe van Plato denken, die verhaalt dat in de oertijd mensen twee-aan-twee vergroeid waren – man-man, vrouw-vrouw, man-vrouw – en dat er toen een goddelijke demiurg kwam die ze met het zwaard van elkaar gescheiden heeft. Sindsdien zoeken de 'wederhelften' elkaar op in een niet-aflatende zoektocht van verlangen en verlies...

Hanna Mobach, De kom, 1978. Steengoed met veldspaat glazuur, 19x25cm

Maarten Houtman, die met twee roze kinderen van wanten wist, plaatst in zijn column ‘De grote en de kleine reis’ – waar deze blauwe tegel van Hanna boven staat – seksualiteit in het licht van onze ‘grote reis’:
“Er zijn maar enkele verslagen of overleveringen waarin het liefdesspel in het besef van de grote reis wordt weergegeven. Toch is deze uiterste, beslissende en dikwijls alles overheersende verhouding alleen maar in z’n volkomenheid ervaarbaar als het gebeurt vanuit het besef van de grote reis.”
[...]
“Hiermee wil niet gezegd zijn dat alle hetero-verhoudingen een besef van de grote reis inhouden: het kan ook zijn dat je meegenomen wordt in de natuurlijke, eens gegeven ontwikkeling, waarbij instandhouding van de soort voorop stond.
Als zodanig zou de homo- en lesbienne-verhouding gezien kunnen worden als een mogelijkheid om je scherper dan in de hetero-verhouding bewust te worden van het principe van de grote reis.”
Zie: www.maartenhoutman.nl/teksten/aanwijzingen/de-grote-en-de-kleine-reis/
Die boodschap dat een veel verfijndere vorm van seksualiteit mogelijk is, waarbij de liefdesact een mogelijkheid tot expressie is, ‘een nieuw verhaal dat door twee mensen verteld wordt,’ vind je terug in ‘Zoals jij het vertelt gaat het de eeuwigheid in’, zijn magistrale toespraak tijdens de sessie van april 1993:
“Dat is een echte bijdrage, niet alleen maar de voortplanting die bijna mechanisch verloopt, dat is de overgang van het dier naar de mens. Het is een van die momenten waarin de kwaliteit van de activiteit, de kwaliteit van het vertellen, het eigenlijke is, waarin die hele mens vertegenwoordigd is en waarin hij z'n majesteit behoudt – niet ondergeschikt wordt aan de tweeheid, maar soeverein blijft en vrij om te vernemen.”
Zie www.maartenhoutman.nl/.../zoals-jij-het-verteld-gaat-het-de-eeuwigheid-in/
In het Healing Tao systeem van Mantak Chia neemt de seksuele energie een centrale plaats in. Hij schreef uitvoerig over ‘de geheimen der liefde’: een apart boek over de mannelijke- en, samen met zijn vrouw, een over de vrouwelijke seksualiteit.
Het uitzicht dat Taoïstische oefening bood op transformatie van de seksuele energie zal voor Maarten een belangrijke reden geweest Chia's energie-oefeningen te omarmen – in zijn instructieboekje[1] spreekt hij over “de nierenergie die zich met de seksuele energie kan verbinden tot een energie die de bewustzijnsverandering bevordert.”
Maarten werd ermee geconfronteerd dat veel van zijn leerlingen met hun seksualiteit worstelden, dat was gewoon een basaal gegeven. Het was een thema dat ook regelmatig terugkeerde in zijn sessietoespraken en in de persoonlijke gesprekken die hij met de deelnemers had.

Ook voor mij bleef seksualiteit een heikele kwestie. Toen ik Maarten een keer zei dat ik nog steeds last had van mijn seksuele oprispingen, luidde zijn advies: “Probeer bij de energiecirculatie-oefening het geslachtscentrum en het basiscentrum over te slaan.”
Alweer een terugverwijzing naar de energie-oefeningen…

In het boven geciteerde ‘De grote en de kleine reis’ vat Maarten onze levensopgaaf aldus samen:
Het is dus van levensbelang dat je je aandacht goed richt, en niet blijft hangen in de lotgevallen, avonturen, overwinningen en nederlagen die in de korte reizen ons deel zijn.

Een verslag van de lange reis, die reis van de ontwikkeling van het bewustzijn, kunnen we terugvinden in het samenspel van innerlijke werkingen in ons lichaam, bij het bestuderen van de adem en van de energiepatronen in ons lichaam en de circulatie van de energie met hun knooppunten, de centra.

Wat ik al jaren probeer, is al shakend in contact te komen met dit ‘verslag van de grote reis in ons lichaam’. Daarom ga ik gewoon vrolijk verder met het avontuur van de muziek - de μουσική die ons daarin al sinds Griekse tijden als een biechtvader begeleidt.




______________________

[1] Maarten Houtman, Aanwijzingen bij de Tao-zen meditatie, 5e druk, 2001. Uitg. ‘Zen als leefwijze

zaterdag 3 augustus 2019

De grote weg en de kleine weg


Plots stond hij daar, die wijnrode Ford Focus... Daarachter onze grijze Renault Clio.

“Toen ik, rijdend in mijn wijnrode Ford Focus, aan het eind van m'n tocht, ... van mijn Latijn..., nabij San Luis Obispo in een flits de Stille Oceaan zag, hield op datzelfde moment de wereld haar adem in en voelde ik de voorlopigheid, die als een ontroering door me heen trok.”
Exiled to a wine red Ford Focus, Deel III van ‘Journey to California’

Toen hij hoorde dat wij een zilvergrijze Clio hadden gekocht, was Maarten Houtman geïrriteerd... Waarom moest het met alle geweld dezelfde kleur zijn als die van de Renault Kangoo waar Hanna en hij in reden...
Hij wist dat mij een rode auto voor ogen gezweefd had ... eigenlijk de kleur van de wijnrode Ford Focus waarin ik het jaar ervoor in Californië rondgereden had...
Ik had in de garage weliswaar gehoord dat metallic lak sterker was dan de gewone, maar ik begreep precies waar de angel zat... Weer had ik hem als ‘model’, als ideaalbeeld, gekozen – terwijl ik wist dat hij zich daar bijzonder ongelukkig onder voelde. En hij had al zo vaak gezegd dat een leraar-leerling verhouding – waar hij toch al zo'n hekel aan had – bij meditatie zo niet werkte ... juist niet!

Toen ik twee jaar eerder een tweedehandsje zocht, had Maarten mij zijn garage aangeraden. Toen ik erheen ging, ging hij met me mee. Het voelde heel goed, heel kameraadschappelijk – met wellicht een vleugje vaderlijkheid – om daar met z'n tweeën rond te kijken. Juist die totaal andere wereld, dat ‘gewone leven’, maakte het zo spánnend...
De eerste keren dat hij met me meereed, kreeg ik zo nu en dan een aanwijzing, zoals ‘je moet sneller doorschakelen’, als ik de motor teveel toeren liet maken. En toen ik invoegde op de snelweg, zei hij ‘dat het hem meeviel...’, toen hij zag dat ik medeweggebruikers de ruimte liet. Ook daar begreep ik overduidelijk de zere plek: mijn neiging om mezelf te poneren ... wat in het verkeer natuurlijk heel verkeerd kan uitpakken.

Lang voordat we zelf een auto hadden, reden Klaaske en ik jarenlang met Maarten mee naar de maandelijkse bijeenkomsten van de Sterrelaangroep in Hilversum. Dat ging allemaal heel vanzelfsprekend en het was nog gezellig ook. Bovendien bereidden we ons zo allengs voor op de bijeenkomst die we straks zouden hebben – waarvoor de deelnemers van heinden en ver naar Hilversum kwamen.
De route die wij vanaf Amsterdam reden, langs de rand van de Loosdrechtse plassen, zal ik nooit vergeten...

Uiteindelijk kwam die auto er bij ons toch, ook al had ik er aanvankelijk – wellicht wat modieuze – bezwaren tegen. Feit is dat toen we het ons eenmaal konden permitteren, die auto er ook kwam – waarbij we alle ellende van het parkeren daar op die Binnenkant voor lief namen...
Vooral met de auto op vakantie naar Frankrijk was een thrill.
Maarten en Hanna raadden ons daar ook het adresje waar zij al langer verbleven – in de serre bij ‘Piet en Jetty’. Jetty was een oud-leerlinge van Maarten, ze hadden zich gevestigd in Olonzac in de Herault, niet ver van Narbonne. In die omgeving kon je ook rustig koersen op de bijna verlaten wegen, zodat Klaaske haar auto-angst bijna vergat...
Op een keer kwamen we Maarten en Hanna daar tegen – we hadden dat jaar een ander huisje gehuurd in de buurt – en hebben toen gezellig gegeten op de binnenplaats van restaurant 'Le Couvent'.

Op de binnenplaats van 'Le Couvent' in Azillanet [klik om te vergroten]

Maar eigenlijk begon het allemaal met die keer dat Hanna me aanbood samen met haar in hun auto te rijden ‘als proefles’. Ik was het chaufferen bijna verleerd...

Als  Shake v/d Wake  Yo-Yo Ma met The Silk Road Ensemble met Silkroad on the Road, dat een muzikale impressie geeft van het ensemble ‘on the road’.

Het wordt gevolgd door een life optreden van de meester tijdens de Proms in 2015, met de Cello Suite Nr. 2 van Bach.
Ik heb ademloos naar die linkerhand gekeken, die in een duivelsdans over de snaren beweegt – slechts één moment leek hij hem heel even te ontspannen...
... en vervolgens begreep ik dat Yo-Yo Ma tijdens dat concert in The Royal Albert Hall, alle zes suites voor de cello gespeeld had, een optreden van bijna drie uur...